ކޮންމެފަދަ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއްގައިވެސް ބުނެފައި އޮންނަނީ އެއީ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި ރައްޔިތުން އިންތިޚާބުކުރާ ބަޔަކު އިސްވެތިބެ ހިންގާ ވެރިކަމެއް ކަމުގައެވެ. އެކަމަކު ޙަގީގަތަކީ ކޮންމެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަކީވެސް ގައުމުގެ ވަކި ބަޔަކު އެބައެއްގެ ފައިދާއަށްޓަކައި އިޚްތިޔާރުކުރާ ނިޒާމެކެވެ.

ވެރިކަމުގެ ޢިލްމުގެ ތަޖްރިބާކާރުން ވެރިކަމުގެ ނިޒާމްތައް ކިޔާދީފައިވާ އަންނަނީ މިފަދަ މިސާލު ގޮތެއްގައެވެ.

މީހެއްގެ މިލްކުގައި 2 ބަކަރި އޮތްކަމުގައި ވެފައި އެތަނުން އެއް ބަކަރި އޭނާއަތުން އަތުލުމަށް ފަހު އެ ބަކަރި ޖެހިގެންހުރި ޢާއިލާއަށް ސަރުކާރުން ދިނުމަކީ ސޯޝަލިޒަމްގެ ސިފައެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އޭނާގެ 2 ބަކަރި ސަރުކާރަށް ނެގުމަށްފަހު ބަކަރީގެ ވެރިމީހާއަށް ދުވާލަކު 2 ޖޯޑު ކިރު ހިލޭ ސާބަހަށް ދިނުމަކީ ކޮމިއުނިޒަމްގެ އުސޫލެވެ.
ބަކަރި ގެންގުޅޭ މީހާއަށް ބަކަރި ގެންގުޅުން ހުއްދަ ކޮށްފައި އެ ސޮރުމެންނަށް ކާންދޭނެ އެއްޗަކާއި މިންވަރެއް ކަނޑައަޅައި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއެކު ލިބޭ ކިރުން ސަރުކާރަށް ދޭންޖެހޭ ޙިއްސާއެއް އޮތުމަކީ ފޭސިޒަމްގެ ނިޒާމެވެ.
ބަކަރިގެންގުޅޭ މީހާގެ ބަކަރިތައް ގައުމުގެ ރަސްގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަތުމުން އެ ގައުމުގެ ހުރިހާ އެއްޗަކާއި އިންސާނުންވެސް ގާނޫނީ ގޮތުން ހުންނަންޖެހޭނީ އޭނާގެ ބާރުގެ ދަށުގައިކަން ކަނޑައެޅުމަކީ ރަސްކަމުގެ ސިފައެކެވެ.
ބަކަރި ގެންގުޅޭމީހާގެ ދަނޑު ބޭރުގެ މިލިޓްރީ ބާރެއްގެ ދަށަށް ގޮސް އެމީހުންގެ ދިދަ އުފުލާލުމަށްފަހު ބަކަރިން ލިބޭ ކޮންމެ އާންމުދަނީ އަކުން އެބައިމީހުންނަށް ޓެކްސް އަދާކުރަން ޖެހުމަކީ އިމްޕީރިއަލިޒަމްގެ އުސޫލެވެ.
ބަކަރި ގެންގުޅޭ މީހާ އޭނާ ބޭނުންގޮތަކަށް ބަކަރި ގެންގުޅުމާއި ކިރުފެލައި އަދި އެނޫންގޮތް ގޮތުންވެސް މަންފާ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތާއި މިނިވަންކަން ފަހިކޮށްދިނުމަށް ފަހު އޭނާއަށް ލިބޭ އާންމްދަނީއިން ސަރުކާރަށް ތާއީދުހޯދަން ހިންގާ ކެމްޕޭނުތަކަށް ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި އެކި ކުލަކުލައިގެ ޓެކްސް ނަގައި ފަރުދުންގެ ވިޔަފާރި ބަނގުރޫޓް ކޮށްލުމަކީ ޑިމޮކްރެސީގެ ފަލްސަފާއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ހަތަރު ކަނަށް ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވެނީ ޑިމޮކްރެސީގެ ނަމުގައި ހިންގާ ސަރުކާރުތަކެވެ. ރަސްކަލުންގެ ނުވަތަ މޮނާކުންގެ ނިޒާމް ފެންނަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ޑީމޮކްރެސީގައިވެސް ތަފާތު ނަން އިތުރުތައް އެކުލެވިފައިވީ ނަމަވެސް އެއްޗަކީ ހަމަ އެކައްޗެކެވެ.
އިންތިޚާބީ ރަސްކަން ނުވަތަ ވިރާސީ ރަސްކަމެއްގައި ވެރިކަންކުރާ 5 ގައުމެއް ފެނެއެވެ. ކޮންމެ ރަސްކަމަކީވެސް ރައްޔިތުންނަށް ޓަކައި ކޮށްދޭ ވެރިކަމެކެވެ.
ކެމްބޯޑިއާއަކީ އިންތިޚާބީ ރަސްކަލަކު ވެރިކަންކުރާ ގައުމެކެވެ. އެކަމަކު އިންތިޚާބު ކުރުމަކާ ރައްޔިތުންނަކާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތެވެ. ރަސްގެފާނަކީ ގައުމުގެ ވަލިއްޔުލް އަމްރުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާއެވެ. ރަސްގެފާނު އިންތިޚާބުކުރެވެނީ ރަސްކަމުގެ ކޮއިލްތެރޭގައި ބަސްވިކޭ 9 ބޭފުޅުންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ފާސްކުރެވޭ ނަންފުޅެއް މުޅިއުމުރަށް ގައުމުގެ ރަސްގެފާނު ކަމުގައި ސިއްކަ ޖެހިގެންނެވެ. 9 ބޭފުޅުންނަށް އޮންނަނީ އެންމެ އިޚްތިޔާރެކެވެ. ހުށައެޅިފައިވާ ނަންފުޅު ފާސްކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
ރަސްކަލެއްގެ މަގާމުގައި ހުންނަވާ އަނެއް ބޭފުޅަކީ ވެޓިކަން ސިޓީގެ އިސްފާދިރީއެވެ. އެ މަނިކުފާނަކީ ނަސާރާ ދީނުގެ އެންމެ ފަހުބަސް ވިދާޅުވުމުގެ ބާރު ލިބި ވަޑައިގެން ހުންނަވާ ފާދިރީއެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ފާދިރީންގެ ތެރޭގައި ޚާއްސަ ކުރެވިފައިވާ ފާދިރީންގެ ޖަމާއަތަކުން މުޅިއުމުރަށް އިންތިޚާބު ކުރެވޭ ބޭފުޅެކެވެ. އެ ބޭފުޅުންނަކަށްވެސް އެހެން އިޚްތިޔާރެއް ނޯވެއެވެ.
މެލޭޝިޔާގެ ރަސްގެފާނަކީ މެލޭޝިޔާގެ ސްޓޭޓްތަކުގެ ރަސްކަލުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ފަސް އަހަރަކަށް އިންތިޚާބު ކުރެވޭ ރަސްކަލެކެވެ. ސްޓޭޓް ތަކުގެ ރަސްކަލުންނަކީ އުފަންވުމުގައިވެސް ރަސްކަން ވާރުތަވާ ބައެކެވެ. މެލޭޝިޔާގައިވެސް ރަސްގެފާނަކީ އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން އިންތިޚާބުކުރާ ރަސްކަލެއް ނޫނެވެ. މެލޭޝިޔާގެ ރަސްކަލުންނަކީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ސަރުކާރު ހިންގުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެ ވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅުންނެއް ނޫނެވެ. ސަރުކާރު ހިންގުމަކީ ގައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ މަސްޢޫލިއްޔަ ތެކެވެ. އެމަސްޢުލިއްޔަތު ހިންގަވަންޖެހޭނީ އަގޮންގ (ރަސްގެފާނު) މާބޮޑަށް ކޯފާނުވާގޮތަށެވެ!
ޔުނައިޓެޑް އެރެބް އެމިރޭޓްސްގެ ރޫލަރ އަކީ އެ ގައުމުގައި ހިމެނޭ ވަކިވަކި އެމިރޭޓްސްތަކުގެ ވެރިންގެ ސުޕްރީމް ކައުންސިލަކުން ކޮންމެ ފަސްއަހަރަކު އެއްފަހަރު އިންތިޚާބުރާ ވެރިއެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޔުނައިޓެޑް އެރެބް އެމިރެޓްސްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔަކަށް ހުންނަވަން ޖެހޭނީ ގާނޫނުގައި ލިޔެފައި ނެތަސް އަބޫދާބީގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ދެން ފެންނަންތިބި މަދު ރަސްކަލުންނަކީ ދުނިޔެއަށް އުފަންވީއިރުވެސް ރަސްކަމުގެ ތާޖާއެކު އުފަންވެފައިވާ ބޭފުޅުންނެވެ.
ވެރިކަމުގެ ޢިލްމުގައި ފުންނާބު އުސް ބޭފުޅުން ސިފަކޮށްދެއްވާފައިވާ މިސާލުތަކުގެ އަލީގައި އެއްވެސް ބޭފުޅަކަށް އަމާޒު ކުރުމަކާ ނުލައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޑަކުޑަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އަޅުގަނޑުމެން އަމަލުކުރަން ޖައްސާފައިވާ ޑިމޮކްރެސީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށްވެސް ބަލާލަން އެބަ ޖެހެއެވެ.
https://www.youtube.com/watch?v=X5JZzY99PII

އެންމެފުރަތަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ދުވަސް އައުމަގު ކުރިއަށް ބަލާލުން ބޭނުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ފެށުނުއިރުވެސް މިގައުމުގައި ރަސްކަލަކު ތިއްބެވިއެވެ. އެކަމަކު އެ ރަސްގެފާނު ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނު ގޮތެއް މުއުތަބަރު ގޮތެއްގައި ތާރީޚުން އެނގޭކަށްނެތެވެ.
ނުނިމޭ….