ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް އައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުންތަކަކާ ގުޅިގެން އާންމުންގެ މެދުގައި ކަންބޮޑުވުން އުފެދި، ބިމުގެ އަޑީގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވަނީތޯ ސުވާލު އުފެދިއްޖެއެވެ. އެންމެ ބާރުގަދަ އަދި އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު ބިންހެލުންތައް އައީ ވެނެޒުއޭލާއަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖަޕާން، ފިލިޕީންސް، އަލަސްކާ އަދި ކެލިފޯނިއާ ކައިރިއަށް ވެސް ބާރުގަދަ ލޮޅުންތަކެއް އައުމާ ގުޅިގެން، ސައިންސްވެރިން ދަނީ ދުނިޔޭގެ ބިންހެލުންތަކުގެ ހަރަކާތްތައް ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުންނެވެ.
ބިންހެލުންތައް އިތުރުވެފައިވަނީ 2026 ޖޫން 22 އާއި ޖޫން 28 އާ ދެމެދުގައެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މެގްނިޓިއުޑް 6.0 އަށް ވުރެ މަތީގެ އެތައް ބިންހެލުމެއް ރެކޯޑު ކުރެވިފައިވާއިރު، ވެނެޒުއޭލާއަށް ވަނީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ”ސީޒްމިކް ޑަބްލެޓް“ އެއް ނުވަތަ އެކުއެކީގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އައި ބާރުގަދަ ދެ ބިންހެލުމެއް ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހިފައެވެ. ފުރަތަމަ ބިންހެލުން މެގްނިޓިއުޑް 7.2 ގައި އައިއިރު، އޭގެ އެންމެ 39 ސިކުންތު ފަހުން މެގްނިޓިއުޑް 7.5 ގެ މިއަށްވުރެ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް އައެވެ. މި ކާރިސާގައި އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު މަރުވެ ނުވަތަ ޒަހަމްވެ، އިމާރާތްތައް ވެއްޓި، އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، އަދި ގިނަ އަދަދެއްގެ އާފްޓަރޝޮކްތައް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޖަޕާނުގެ އުތުރު އައްސޭރިއަށް މެގްނިޓިއުޑް 6.9 ގެ ބިންހެލުމެއް އައިއިރު، ފިލިޕީންސްގެ ދެކުނު ސަރަހައްދަށް މެގްނިޓިއުޑް 6.5 ގެ ބިންހެލުމެއް ވަނީ އައިސްފައެވެ. އުތުރު ކެލިފޯނިއާއަށް މެގްނިޓިއުޑް 5.6 ގެ ބިންހެލުމެއް އައިއިރު، ދުނިޔޭގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުން ވެސް ކުދި ބިންހެލުންތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.
ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުންތަކެއް އައުމުން، މިއީ އެކިއެކި ގުޅުންތަކެއް ހުރި ކަމެއް ކަމަށް ނުވަތަ ދުނިޔެއަށް އަންނަ އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލެއް ކަމަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ތުހުމަތު ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، ބިންހެލުންތަކާ ބެހޭ މާހިރުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ބިންހެލުންތަކުގެ މެދުގައި އެއްވެސް ސައިންޓިފިކް ގުޅުމެއް އޮތް ކަމުގެ ހެއްކެއް މިހާތަނަށް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކޮންމެ ބިންހެލުމެއް ވެސް އައިސްފައިވަނީ ތަފާތު ޓެކްޓޯނިކް ޕްލޭޓްތަކުގެ ބޯޑަރުތަކުންނެވެ. މިއީ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ބާރު ނުވަތަ ސްޓްރެސް ޖަމާވުމަށްފަހު، ބިންހެލުމެއްގެ ސިފަޔަށް އެ ބާރު ދޫވެގެންދާ ދިއުމެކެވެ. މާހިރުންގެ ނަޒަރުގައި، މި ބިންހެލުންތައް އެއް ދުވަސްވަރެއްގައި އައުމަކީ އިއްތިފާގެކެވެ.
ބިންހެލުން އުފެދެނީ ދުނިޔޭގެ ބޭރު ފަށަލައިގައިވާ ބޮޑެތި ބައިތައް ނުވަތަ ޓެކްޓޯނިކް ޕްލޭޓްތަކަށް އަހަރުތަކެއް ނުވަތަ ގަރުނުތަކެއް ވަންދެން ޖަމާވެފައިވާ ބާރު، ކުއްލިއަކަށް ދޫވެ ޕްލޭޓްތައް ގުޑުމުންނެވެ. މި ހަރަކާތުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ބާރުގަދަ ހަކަތަ ”ސީޒްމިކް ވޭވްސް“ ގެ ގޮތުގައި ބިމުގެ ތެރެއިން ދަތުރުކުރެއެވެ. ޕެސިފިކް ”ރިންގް އޮފް ފަޔަރ“ އަދި ކެރީބިއަން ޕްލޭޓް ފަދަ ހަރަކާތްތެރި ފޯލްޓް ލައިންތަކުގައި ހުންނަ ސަރަހައްދުތަކަށް ގިނައިން ބިންހެލުން އަންނަނީ، އެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ޕްލޭޓްތައް އަބަދުވެސް އެކަތި އަނެކައްޗާ ޖެހި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާތީއެވެ.
ސައިންސްވެރިން އިތުރަށް ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބާރުގަދަ ބިންހެލުންތަކަށްފަހު އާންމުކޮށް އާފްޓަރޝޮކްތައް އާދެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޭރު ފަށަލަ އާ މަގާމަކަށް ހަމަޖެހެންދެން ދުވަސްތަކެއް، ހަފުތާތަކެއް ނުވަތަ މަސްތަކެއް ވަންދެން ވެސް މިފަދަ ލޮޅުންތައް އައުން އެކަށީގެންވެއެވެ. މި އާފްޓަރޝޮކްތަކުގެ ސަބަބުން، ވެނެޒުއޭލާ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ކުރިން ބަލިކަށިވެފައިވާ އިމާރާތްތަކަށް އިތުރު ގެއްލުން ލިބުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް އުފެދުނު ބިންހެލުންތަކުގެ ސިލްސިލާއަށް ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، ބިންހެލުންތައް އިތުރުވުމަކީ އާންމު ކަމެއް ކަމަށާއި، މިއީ މިއަށްވުރެ ބޮޑު ބިންހެލުމެއް ދުނިޔެއަށް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ނޫން ކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިހާރު ބޭނުންކުރާ ޒަމާނީ މޮނިޓަރިން ނެޓްވޯކްތަކުގެ އެހީގައި ކުރީގެ އަހަރުތަކަށްވުރެ ގިނަ ބިންހެލުންތައް ދެނެގަނެވޭތީ، ބިންހެލުންތައް ގިނަވާ ވަގުތުތަކުގައި އާންމުންނަށް އެކަން ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ބިންހެލުންތައް މޮނިޓަރު ކުރަމުންދާއިރު، ބިންހެލުންތައް އާންމުކޮށް އަންނަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި ތިބުމަށާއި، ރަސްމީ ސަލާމަތީ އިރުޝާދުތަކަށް ތަބާވުމަށާއި، އަތުވެދާނެ ލޮޅުންތަކަށް ސަމާލުވުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދަނީ އިލްތިމާސް ކުރަމުންނެވެ.
![]()
