ކިއުންތެރިންނަށް މިގެނެސްދެނީ އެމެރިކާއިން ވެނެޒޫލާއަށް އަރައިގަނެ އެގައުމުގެ ރައީސް ކިޑްނެޕްކުރުން ބައިނަލް އަގްވާމީ ދުނިޔޭގައި ސިޔާސީ މަސްރަހު ދިރާސާ ކުރައްވަމުން ގެންދާ ފުންނާބު އުސް ބައެއް ބޭފުޅުން ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގެ ޚުލާސާއެކެވެ.                

މިއީ އެމެރިކާއިން ހިންގަމުންގެންދާ ޣައިރުގާނޫނީ ގޮށްމުށުގެ ބާރަށް އިތުރު ކުރެވިގެންދިޔަ ސަފްހާއެކެވެ. ވެނެޒޫލާއަށް އަރައިގަނެ އެ ގައުމު އަތުލުމަކީ 2017 ގައިވެސް ރައީސް ޓްރަމްޕް ގެންގުޅުނު ވިސްނުންފުޅެކެވެ. އެކަމުގައި އޭރުވެސް ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ އެންމެ އަރިސް މޭސްތިރިއަކީ  ސެނެޓަރ މާރކޯ ރުބިއޯ އަދި މިހާރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ރައީސް ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ދުވާލަކު ގައުމަކަށް އިންޒާރު ދެމުންނޭވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ.

މިދިޔަ ހަފުތާގައި ހަމަލާ ދިނީ ނައިޖީރިއާއަށެވެ. އީރާނުގައި މުޒާހިރާ ކުރަމުންގެންދާ މީހުންނާ ދޭތެރޭ ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފިނަމަ އީރާނަށް ހަމަލާދޭނެކަމަށް މިހާރުވެސް އެ ގެންދަނީ އިންޒާރު ދެމުންނެވެ. އެންމެފަހުން ވެނެޒޫލާއަށް ހަމަލާދީ އެގައުމުގެ ރައީސް އާއި އެމަނިކުފާނުގެ އަނބިކަބަލުންވެސް ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައި އެވަގަށް ނެގީއެވެ.

ގްރީންލޭންޑަކީ އެމެރިކާގެ ބައެއް ކަމަށްބުނެ އެ ގައުމު ދަމައިގަތުމުގެ ރޭވުންތައްވެސް ގެންދަނީ ރާވަމުންނެވެ. މިއީ ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކަށް ގޮންޖެހުމަކަށްވިޔަސް ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން ޓްރަމްޕް ދައްކާ ވާހަކަތަކަށް ކުޑަމިނުން ރައްދު ދެވިދާފަދަ ހިތްވަރެއް ހުރިކަމަކަށްވެސް ނުވެއެވެ.     

އެމެރިކާ ސަރުކާރު ހިނގަމުންދަނީ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރޭންނެކޭ މިހާރަކު ނުބުނެވޭނެއެވެ. އެމެރިކާއަކީ މިހާރު މިލިޓްރީ ސްޓޭޓެކެވެ. ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކަށް ބެލުމެއް ނެތެވެ. ގާނޫނީ ހުރިހާ ބާރެއް އޮތީ ތަގުންގެ ގާނޫނަކަށްވެ ރައީސްގެ އަތްޕުޅަށް ދަމައިގެންފައެވެ. އެގައުމުގެ ފުންނާއުސް ބައެއް ސެނެޓަރުންނާއި ލޯޔަރުންގެ ބަހަކީވެސް މިއެވެ.     

ދާދިފަހުން ކޮންގްރެސްގެ މެމްބަރަކު ގާނޫނު އަސާސީގެ ވާހަކަދައްކަން ފެށުމުން ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ދިވެހިންގެ ބަހުރުވައިންނަމަ ކޮން ފެލުމެއް ހެއްޔެވެ؟ ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ އަމަލުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ އެމެރިކާއަކީ ގާނޫނީ އިމެއް ކަނޑައޅާފައި ނެތްގައުމަކަށް ވެއްޖެ ކަމެވެ. އެމަނިކުފާނު ކަންތައްތައް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ގޮތުން ދުނިޔެއަށް ނުރައްކާތެރި ކަމުން ފުރިފައިވާ ބިރުވެރިކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެކަމަށް ގިނަބަޔަކު ގަބޫލު ކޮށްފިއެވެ.                               

ވެނެޒޫލާގެ މައްސަލައަށް ބަލާއިރު އެ ގައުމުގެ ރައީސް އެގޮތަށް އަރައިގަނެ ހައްޔަރު ކުރުމަކީ އެއްވެސް ކަމެއްގެ ނިމުމެއް ނޫނެވެ. ވެނެޒޫލާއަކީ މިހާރުވެސް ސަރުކާރަކާއި މިލިޓްރީއަކާ އަދި އާންމުރައްޔިތަކު ދިރިއުޅެމުންގެންދާ ގައުމެކެވެ. ވެނެޒޫލާގެ ސަރުކާރު ދެން ހިންގާނީ އެމެރިކާއިން ކަމަށް ކިތަންމެ އަޑުހަރުކޮށް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވިކަމުގައިވިޔަސް ވެނެޒޫލާގެ މައްސަލައަކީ ޑޮނާލްޑް ޓްރަމްޕް ހީފުޅުކުރައްވާހާ ފަސޭހައިން ނިންމާލެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

އެހެންނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ ވިސްނުންފުޅުހުރީ ކޮންމެ އަގެއް ދީގެންނަމަވެސް ވެނެޒޫލާގެ ތެލާއި މުއްސަދިކަން އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނައުމެވެ. އެމެރިކާއިން ދެކޭގޮތުގައި ވެނެޒޫލާގެ ތެލަކީ އެމެރިކާ މިލްކެކެވެ. ފާއިތުވެގެންމިދާ ވިއްސަކަށް އަހަރު އެމެރިކާއިން ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތަކީ ވެނެޒޫލާގެތެޔޮ އެމެރިކާއިން މިލްކު ކުރުމެވެ. އެކަމަށް ދެކޮޅުހަދައި ވެނެޒޫލާގެ ތެލަކީ ވެނެޒޫލާގެ މިލްކެއްކަމަށް ކަނޑައޅި ރައީސުންނަކީ އެމެރިކާގެ ދުޝްމިނުންނެވެ.

ހޫގޯ ޗާވީޒް އާއި މުދުރޯއަކީ އެމެރިކާގެ ދުޝްމިނުން ކަމުގައި ވެގެންދިޔައީ އެ ސަބަބަށްޓަކައެވެ. އެމެރިކާގެ މިއަދުގެ ރައީސަކީ ބައިނަލް އަގްވާމީ ގާނުނުތަކާއި ޔުންއިޓެޑް ނޭޝަންސްގެ ޗާޓަރާއި ގައުތަކުގެ މިނިވަންކަމަށް އިހްތިރާމްކުރަން ނުދަންނަ ޖާހިލެކޭވެސް ބުނާ މީހުން ގިނަވަން ފަށައިފިއެވެ. އެމެރިކާގައިވެސް ޓުރަމްޕް ނޫންގޮތެއްގެ އަޑު ގުގުމަން ފަށައިފިއެވެ.

 އޭނާގެ މަގްސަދު ހާސިލު ކުރުމަށްޓަކައި ނުކުރާނެ އެއްވެސް ކަމެއް ނޯންނާނެއެވެ. ޔޫރަޕްގެ ލީޑަރުން ތިބީ ފިނިވެ ގައިމަތީ ރަޖާ އަޅައިގެންނެވެ.                                     

އެމެރިކާއިން ގްރީންލޭންޑަށް އަރައިގަނެ އެގައުމު އަތުލައިގަތުމުން ޔޫރަޕްގެ ލީޑަރުންގެ ވިސްނުން ހުންނާނެ ގޮތެއް ބުނާކަށްނޭގެއެވެ. އެކަމަކު އެމެރިކާއިން ގްރީންލޭންޑ އަތުލާނެކަން މިހާރު ޔަގީވެއްޖެއެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް އެ ގެންދަވަނީ ތަކްރާރުކޮށް އެވާހަކަ ވިދާޅުވަމުންނެވެ. ކުއްލިއަކަށް އެމެރިކާއަށް މެދުވެރިވި ކުއްލި ހާލަތެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ ގްރީންލޭންޑަށް އަރައިގަންނާނީ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެދުވަހުން ޔޫރަޕްގެ ލީޑަރުން ވިދާޅުވާނީ “ ޝުކުރިއްޔާ “ މިހެންބާވައެވެ! ޔޫރަޕްގެ މިއަދުގެ ޙާލަތުގައި މިއަށްވުރެން ބޮޑުވަރެއް ކުރެވިދާނެކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.         

އެމެރިކާއިން ވެނެޒޫލާއަށް އަރައިގަނެ އެ ގައުމުގެ ރައީސް އާއި އަނބިކަނބަކުން ވަގަށް ނަގައިގެން ގެންދިއުން ރަޝިޔާއާއި ޗައިނާއިން ވަނީ ކުށްވެރި ކޮށްފައެވެ. ހަމައެއާއެކު ވެސްޓަރން ހެމިސްފެއަރގެ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއަށް އެ 2 ގައުމުން ވަދެފާނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ. ސަބަބެއް ނެތިއެއް ނޫނެވެ. ޗައިނާއިން ބުނަމުން އަންނަނީ ތައިވާން އަކީ ޗައިނާގެ ބައެއްކަމާއި އެގޮތަށް އެކަން ނިމިގެންދާނެ ކަމަށެވެ. ވީމާ އެމެރިކާގެ ނިރުބަވެރި މިވަގު ޢަމަލު ޗައިނާއަށްވެސް އޭގެޒާތުގައި ފައިދާއެއް ނެތެކޭނޫނެވެ.     

ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަން ( ބައެއް މީހުން މިހާރު ސިފަކުރާގޮތުގައި ދަ ސްޕައިޑަރ ވެބް) އަށް ބަލާލިއަސް ފެންނަނީ އެއްވެސް އަޑެއް ބަޑެއްނެތް ހަމައެކަނި ހަތަރުފާރެކޭ ބުނެވިދާނެއެވެ. ފަންސަވީހަކަށް އަހަރު ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސްގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިފައިވާ ބައެއް ތަޖްރިބާކާރުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެމެރިކާއިން ފާޅުގައި ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް އުވާލަން މަސައްކަތްކުރަމުން ގެންދާއިރު ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތައް އަނގަބަންދުވެ އެހެން ގައުމުތައް ފައިގެ ވާގިނެތިފައި ވާތަންނޫނީ ނުފެންން ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ މުޅި އަމާޒަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނުތައް ވީދާފާ އުކާލުން ކަމަށް ބުނަން ޖެހެއެވެ.                           

ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ފަހުން ސަތޭކައަށް ވުރެން ގިނަ ގައުމުގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލަން އެމެރިކާއިން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވެއެވެ. އެއިން ކޮންމެ ހަރަކާތެއްގައި ގިނައަދަދެއްގެ ލޭ އޮހޮރުވުމާއި ގައުމުތަކުގެ އަމާންކަން ނަގާލުމާއި ބަޣާވަތްކުރުމުގެ ވެއްޓެއް އުފަންކުރުވުމާއި ދާޚިލީ ދެކޮޅުވެރިކަން ފެތުރުމާއި ގައުމުތަކުގެ ވެރިން މެރުންފަދަ ހުރިހާ ނިރުބަވެރި ޢަމަލެއް ހިމެނިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. ފާހަގަކުރެވޭ އަނެއް ކަމަކީ އެމެރިކާގެ އެއްވެސް ނޫހަކުން ވެނެޒޫލާގެ ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވެސް ނުވާކަހަލައެވެ. އަދި ކޮންގްރެސް އޮތީ ވާކޮށްލާފައޭ ވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ. އަނގަ ހުޅުވާލާނެ ހިތްވަރު ހުރި ހަމައެކަކު ނުފެނެއެވެ. މީޑިޔާގެ އެބުނާ މިނިވަން ކަމަކީވެސް މިއަދު ބޮޑު ޢަޖައިބެކެވެ.                                                       

ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު ބުނެވޭނީ ހިތާމަކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންކޮންމެ ކަމެއް ކުރަމުން ގެންދާއިރު ޔޫރަޕްގެ ވެރިން ތިބީ އަނގަހުޅުވާލަން ނުކެރިފައެވެ.  ދުނިޔޭގައި ސުލްހައަށް މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިގެން ނޯބެލް އިނާމު ދީފައިވާ މީހުން ވެނެޒޫލާއަށް އަރައިގަތުމަށް އެމެރިކާއަށް ބާރު އަޅަމުން ގެންދިއުމުން ނޯބެލްއިނާމުގެ އަގު ވެއްޔާ މޮޑެވިއްޖެއެވެ. މިއަހަރު ނޯބެލް އިނާމުލިބުނު މަޗާޑޯއަކީ ވެނެޒޫލާގެ މިހާރުގެ ނައިބު ރައީސެވެ. ދެން ރައީސްކަން ކުރައަވާނީ އެ ބޭފުޅާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އެމެރިކާ ރުހުން ލިބިވަޑައިގެންފައި ހުންނެވުމުން ރައީސް ކަމުގެ ހުރިހާ ޝަރުތެއް ފުރިހަވެފައިވާތީ އެވެ.  ޔޫރަޕްގެ ގައުމަކުން ނެރުނު އެންމެ ބާރުގަދަ ސްޓޭޓްމެންޓްގައި ބުނެފައިވަނީ “ މިކަންތައް ހަމައަކަށް އެޅޭނެކަމަށް އުންމީދު ކުރާކަމަށެވެ. “ އެމެރިކާގެ ކުރިމަތީގައި ޔޫރަޕް އިނދަޖެހިފައިވާ މިންވަރު މިއިން އަންގައިދެއެވެ. ބައިނަލް އަގްވާމީ ގާނޫނާ ދެކޮޅަށް ގައުމެއްގެ އިސްތިގްލާލަށް އެމެރިކާއިން މަގުފޭރޭ މީހުންގެ ސްޓައިލަށް އަރައިގެންފިކަމަށް ބުނެލާނެ ހިތްވަރެއްވެސް ނެތެވެ.                                       

އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތަކީ ވަރަށް ދުރާލާ ރޭވިގެން ހިންގާ ކަމެކެވެ. އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހެދުނުހާ ދޮގެއް ހަދައި އެމެރިކާގެ އަމާޒަށް ވާސިލުވުމަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ މަގެއް ތަނަވަސް ކުރެއެވެ.

މިސާލެއްގެ ގޮތުން ޔޫކްރެއިނަށް ބަލާށެވެ. ޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމައަކީ އެމެރިކާގެ މުށުތެރެއަށް އެ ގައުމު ގެނައުމަށްޓާކައި 30 އަހަރުވަންދެން ރޭވިގެންދިޔަ ހަނގުރާމައެކެވެ. މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު ޔޫކްރެއިނުން ނޭވާލުމަށްވެސް އެމެރިކާގެ މަދަދު ބޭނުންވާނެއެވެ. ސީރިޔާގެ ރައީސް އަސަދުގެ ވެރިކަން ވައްޓާލުމަކީ 13 އަހަރު ދުވަހުގެ ރޭވުމެކެވެ. ވެނެޒޫލާގެ ތެޔޮ ނެގުމާއި ސާފުކުރުން އަގުބޮޑު ކަމުގައިވިޔަސް ހަގީގަތަކީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ތެލުގެ ރެޒާވެއް ހުރީ ވެނެޒޫލާގައެވެ. އެހެންވީމާ ވެނެޒޫލާއަކީ އެމެރިކާގެ ބަޔަކަށް ހެދުމުގެ ވިސްނުން ދުލެއް ނުކުރާނެއެވެ.

އެމެރިކާގައި ގާނޫނީ ވެރިކަމެއް ނުހިގާތާ ތިރީހަކަށް އަހަރު ފާއިތުވެގެން ހިނގައްޖެކަމަށް އެތަނކުގެ ގިނަދުވަސްވީ ސެނެޓަރުން ބުނަން ފަށައިފިއެވެ. ރައީސަކަށް ވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅަކު ބޭނުން ވެއްޖެނަމަ އެގެޒެކެޓިވް އޯރޑަރެއްގެ ދަށުން ގައުމުތަކަށް އަރާ ސުންނާފަތި ކޮށްލިޔަސް ކޮންގްރެސްއިންވެސް ދެކޮޅަށް މީގެކުރިން ބަހެއް ބުނާތަން ނުފެނެއެވެ.

ދުނިޔޭ ހަމަޖެހުމާއި އަދުލު އިންސާފު ކަށްވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ގާއިމްކުރި ބައިނަލް އަގްވާމީ އަދުލުގެ ކޯޓުތަކަށް އެމެރިކާއިން އިންޒާރު ދެމުން ގެންދާއީރު ކޮންގްރެސް އަށް އެ އަޑު އިވޭ ކަމަކަށްނުވެއެވެ. ޔޫރަޕްގެ ގިނަ ގައުމުތަކަށްވެސްމެއެވެ. ތެދުތެދަށް ވާހަކަދައްކާނަމަ ދުނިޔޭގެ އަދުލު އިންސާފާއި ޑިމޮކްރެސީ އަދި އިންސާނީ ހަމަހަމަކަމަކީ އެމެރިކާއިން އޭރަކު ނިންމާ މިންގަނޑަކަށް މިއޮތީ ވެފައެވެ.

އެމެރިކާ ކޮންގްރެސްގެ މައިނޯރިޓީ ލީޑަރ ޗަކް ޝޫމަރ ވިދާޅުވެފައިވަނީ މި ހަފުތާގައި ކޮންގްރެސްގެ މެމްބަރުން ވޯޝިންގޓަނަށް ވަޑައިގަތުމުން ރައީސް ޓްރަމްޕް ވެނެޒޫލާއަށް އަރައިގަތުން ހުއްދަކޮށް ސިއްކަޖެހިގެންދާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.