އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިއުންތެރިންނަށް މިގެނެސްދެނީ މާޒީގެ ތާރީޚުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ބައެއް ހަޟާރަތްތަކާއި އިސްތިއުމާރީން ވެރިކަމުގެ ކުރު ޚުލާސާއެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާލަތަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތައް ރިއާޔަތްކުރުމުގައި މާޒީގެ އެ ފަތްފުށްތަކުން ދަރުސް ލިބިގަންނާނެކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އުންމީދު ކުރަމެވެ.
ކޮންމެ ނަމެއް ކިޔަސް ވެރިކަމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހައްގެއް ކަމަށާއި އެކަން ދެމިއޮންނާނީ އެގޮތުގައި ކަމަށް ގާނޫނުތަކުގައި ލިޔެފައި އޮންނާނެއެވެ. އެކަމަކު އެއީ ވެރިކަމުގެ އެހެން ވައުދުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ހަމައެކަނި ފޮތުގައި ކިޔެވިފައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. ލިއެފައި އޮތްގޮތަށް ކަންތައް ކުރާނެކަމަށް ހީކުރުމަކީ މޮޔަ ކަމެކެވެ.
ވެރިކަމަކީ އެއްވެސް ޒަމާނެއްގައި ރައްޔިތުން ވެދުމަކަށް އަރުވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ވެރިކަމަކީ ފޭރިގަންނަ އެއްޗެކެވެ. ނުވަތަ މިޒަމާނަކަށް އައިސް އޮޅުވާލުމެއްގެ ތެރޭގައި ގަންނަ އެއްޗަކަށް ވެއްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައިވެސް ވިއްސަކަށްހާސްމީހުންގެ އާބާދީއެއްގައި އެއްހާސް ވަރަކަށް މީހުންގެ ތާއީދު ލިބުނީމާ މުޅިރައްޔިތުން ތަމްސީލުކުރަން މަޖިލީސްކުރާގެއަށް ވަދެވެއެވެ. ހާހެއްހާ މީހުންދިރިއުޅޭ ރަށެއްގައި އެންމެ މީހަކު ވޯޓުލުމުން އެމީހާއަށް ރައްޔިތުން ތަމްސީލު ކުރުމުގެ ގާނޫނީ ހަމަތައް ފުރިހަމަވެއެވެ. ރައްޔިތުން ވޯޓު ނުލަނީ އެ ނިޒާމް ގަބޫލު ނުކުރާތީކަން ބަލާގަންނާކަށް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އަދި ޚަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ނަމުގައި އެއްފަހަރު ވޯޓުލައިގެން ލިބޭ ނަތީޖާގެ މައްޗަށް ބަލައިގެން އެއްބުރުން ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އިންތިޚާބުކުރަން އުޅޭ ވާހަކަ މިހާރު އަޑު އިވެއެވެ.
ކޮންމެ ނަމެއް ކިޔަސް ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ގެންގުޅޭ ފަލްސަފާގައި މާބޮޑު ތަފާތެއް ފާހަގަކުރެވިފައެއް ނެތެވެ. އެންމެ އާންމު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރާ އުކުޅަކީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދު ބަނޑުދަށުލުމާއެކު ރައްޔިތުންގެ ފުދުންތެރިކަން ނިގުޅައިގަތުމެވެ. އެހާތަނުން ރައްޔިތުންގެ ބާރު ކެނޑިގެން ދަނީއެވެ. ވެރިކަމުގެ އައުވާނުންގެ ތެރޭގައި ބައިއެޅޭ ދެ ތިން މަހުޖަނަކަށް ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދޭނެއެވެ.
ތާޜީޚުން އެނގޭގޮތުގައި އެންމެ އަނިޔާވެރިގޮތެއްގައި އިސްތިއުމާރީ ވެރިކަން ކުރަމުން ގެންދިޔައީ އިނގިރޭސި ވިލާތުންނެވެ. އިނގިރޭސި ވިލާތުން އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ އަޅުވެތި ކުރިއިރު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މިންގަނޑުން %23 އިންޑިއާއިން ހިއްސާ ކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. ދުއިސައްތަ އަހަރު ވަންދެން އިންޑިއާ ލޫޓުވުމަށްފަހު 1947 ގައި އިންޑިއާއިން އިނގިރޭސީން ފައިބަން މަޖުބޫރު ކުރުވިއިރު އެ ގައުމުގެ ޖީ ޑީ ޕީ އޮތީ ހަމައެކަނި %4 އަށް ވައްޓާލާފައެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުއްސަނދި ގައުމުތަކުގެ ލިސްޓުން ކުރީ ވަނައެއް ހޯދާފައިވާ އިންޑިއާއިން 45 ޓްރިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ވަގަށް ގެންގޮސްފައިވާކަމަށް ތާރީޚުގެ އިލްމުވެރިން ފާހަގަ ކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރަނާ ރިއްސާ އަގުބޮޑު މައުދަން ފޭރިގަނެގެން ގެންދިޔަ އަދަދެއްވެސ ނޭންގޭ ކަމަށް ވެއެވެ. އިނގިރޭސި ތާޖުގައި ބެހެއްޓިފައި ހުރި ކޯހީ ނޫރު ޑައިމަންޑަކީވެސް އިންޑިއާގެ މިލްކެކެވެ.

ބަނގާޅުގައި ދަނޑުވެރިކަމުން އުފައްދަމުން ގެންދިޔަ އެންމެހާ ކާބޯތެކެތި އެ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުން ބަނޑަށް މަރުވާން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އިނގިރޭސި ސިފައިންނަށް ފޮނުވަން ބޮޑުވަޒީރު ވިންސްޓަން ޗަރޗިލް އަމުރު ކުރެއްވި ކަމަށާއި އިންޑިއާއިން މީހުން މަރުވުމަކީ ބޮޑުކަމަކަށް ނުވާނެ ކަމަށާއި އިންޑިއާގެ އަންހެނުންނަކީ މުސަޅުވިހާ ބީދައިން ވިހާ ބަޔެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިކަމަށްވެސް ތާރީޚު އިލްމުވެރިން ފާހަގަކޮށްފައި ވެއެވެ. މި ބަނޑުހައި ހޫނު ކަމުގައި ފަންސާހަކަށް މިލިއަން މީހުން މަރުވެގެން ދިޔަކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ.
މިއީ އިނގިރޭސީންގެ އިސްތިއުމާރުގައި އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ އުފުލަން ޖެއްސި ޔަކްލީފްގެ ވަރަށް ކުރު ޚުލާސާއެކެވެ.
ދުނިޔޭގައި ބާރުގަދަ ވެރިކަމެއް ކުރަމުން ގެންދިޔަ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައިވެސް އިނގިރޭސީ ވިލާތް ހިމެނެއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި 300 އަހަރުވަންދެން ދުނިޔޭގެ %26 އޮތީ އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެ ބާރުގަދަ ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި 150 މިލިއަން މީހުން މަރާލާފައިވާ ކަމަށް ތާރީޚުން އެނގެއެވެ.
ދުނިޔޭގައި އުފެދު ބާރުގަދަ އެހެން އެމްޕަޔަރތައް އުޅެނީ ވެރިކަމުގެ ބާރު ފެތުރިފައިވާ ސަރަހައްދު އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ނިސްބަތުން ވަރަށް ދަށުގައެވެ. ރޯމަން އެމްޕަޔަރުން އެއްހާސް އަހަރު ދުވަހުގެ ބާރުގަދަ ވެރިކަމެއް ކުރެވުނީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން %4 ގައެވެ. މޮންގޯލުން 86 އަހަރު ދުވަހު ވެރިކަން ކޮށްފައިވަނީ %18 ގައެވެ. ޕަރޝިއަން އެމްޕަޔަރ %4 ގައި 200 އަހަރު ވެރިކަން ކުރިއިރު ޗައިނާގެ ޗިންގް ޑައިނަސްޓީން 270 އަހަރު ވާންދެން %11 ގައި ވެރިކަން ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި ރަޝިޔާގެ ކޮލޯސަލް އެމްޕަޔަރުން ދުނިޔޭގެ %17 ގައި 200 އަހަރު ވެރިކަން ކޮށްފައިވެއެވެ.
މިއިން އެއްވެސް ވެރިކަމަކީ ރައްޔިތުނެގެ ރުހުން ލިބިގެން ކޮށްފައިވާ ވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގައި ދިރިހުމަށްޓަކައި ކިޔަމަންގަތުން ނޫން ގޮތެއް ނެތީއެވެ.
މާޒީގެ ތާރީޚުގައި އަނިޔާވެރިކަން ހައްދުންނައްޓާލާފައިވާ ގިނަ އެމްޕަޔަރ ތަކެއް ފާހަގަ ކޮށްފައިވާއިރު ވަރަށް މަދުންނަމަވެސް އަދުލުވެރިކަމާއެކު ވެރިކަން ކޮށްފައިވާ ޒަމާންތަކެއްވެސް ވަނީ ފާހަގަ ކޮށްފައެވެ. މި ލިސްޓުގައި ތާރީޚް އިލްމުވެރިން ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ފުރަތަމަ ވެރިކަމަކީ އަކްބަރް ދަ ގްރޭޓްގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ވެރިކަމެވެ. އަކްބަރް ދަ ގްރޭޓްގެ ވެރިކަމުގައި އެންމެބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ދީނީ އަދި ނަސްލީ ތަފާތުކުރުން ނައްތާލެއްވުމަށްޓަކައި ކުރެއްވި މަސައްކަތާއި ރައްޔިތުން އަތުން ބޭކާރު ޓެކްސް ނެގުން ހުއްޓުވުމާއި އަދި ރަސްކަމުގެ ކޮއިލްގެ ނިންމުންތަކުގައި ހުރިހާ ދީނަކާ މަޒްހަބެއްގެ އިލްމުވެރިން ބައިވެރި ކުރެއްވުމެވެ.
އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ރަސްގެފާނު އަލްފް ދަ ގްރޭޓް ފާހަގަވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ރައްޔިތުންނަށް ތައުލީމް ދިނުމަށް އިސްކަންދެއްވައި ގާނޫނީ ހުކޫމަތެއްގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރެއްވި ރަސްކަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ރަޝިޔާގެ އެމްޕްރެސް ކެތަރިން ދަ ގްރޭޓް ފާހަގަވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ގައުމުގެ ކަންތައްތައް ތަދުބީރު ކުރުމުގައި އިލްމުވެރިންގެ ރައުޔަށް ކަމޭ ހިއްތަވައި ސައިންސްގެ ރޮނގުން ގައުމު ބިނާ ކުރެއްވުމަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ކިންގް ސެޖޯން ދަ ގްރޭޓް މޮނާކް އޮފް ކޮރެއާގެ ވެރިކަމުގައި އެ ސަރަހައްދުގައި އަދުލު އިންސާފުގެ ރަންޒަމާނެއް އުފައްދަވައި އަދި ހޭންގްލް އަކުރު ބޭނުން ކޮށްގެން ލިއެކިއުން ފެއްޓެވިއެވެ.
އިންޑިއަން އެމްޕެރަރ އަޝޯކާ ދަ ގްރޭޓްގެ ވެރިކަމުގައި ދެކޮޅުވެރިކަމާއި ލޭ އޮހޮރުވުން ހުއްޓުވަން ހަނގުރާމަކުރައްވައި ބުދުދީން ތަޢާރުފް ކުރައްވައި ސިއްހީ ނިޒާމްގެ ވަސީލަތްތައް ގާއިމް ކުރައްވައި މަގުތަށް ހެއްދެވުމަށް ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ފަރަންސޭސި ވިލާތުގެ އެމްޕެރަރ ޝަލޭމަން ފްރާންކިޝްގެ ރިޔާސަތުގައި ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތައް އެކުވެރި ކުރައްވައި ސަރުކާރު ހިންގެވުން ހަރުދަނާ ނިޒާމެއްގެ މަތީގައި ގާއިމް ކުރެއްވިއެވެ.
އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ބިކުރުވެރި ރާނީގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ އެލިޒަބަތު -1 ގެ ރަނިކަމުގައި އިނގިރޭސި ވިލާތަކީ މިނިވަން ގައުމެއް ކަމުގައި ކަށަވަރު ކުރައްވައި ގައުމުގެ އިގްތިސާދު ރަނގަޅު ބިންގަލެއްގެ މަތީގައި ބިނާކުރެއްވިއެވެ.
އިސްލާމުންގެ މަޝްހޫރު ފާތިހް ސަލާހުއްދީން އައްޔޫބީއަކީ މިލިޓްރީ ހުނަރުތަކަށް މޮޅު ޖެނެރަލަކަށް ވުމާއެކުގައިވެސް ދުޝްމިނުންނާ ދޭތެރޭ އަދުލް އިންސާފު ގާއިމް ކުރައްވި ހެޔޮލަފާ ރަސްކަލެއްކަން ފާހަގަކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި އޮޓޯމާން އެމްޕަޔަރގެ ސުލައިމާން ދަ މެގްނިފިޝަންޓް އަކީ ވަރަށް ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި ވެރިކަންކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ރަސްކަލެއް ކަމުގައި ވުމާއެކުވެސް މިހާތަނަށް ދުނިޔެއިން ފެނިފައި ނުވާފަދަ ހިކްމަތު އަމަލީއާއެކު އަދުލުވެރި ރަސްކަމެއް ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
![]()

One Response
ދުނިޔޭގައި ހިންގާ ގަތުލުއާމްގެ ދެ ޝައިތާނަކީ އިންގިރޭސީން ނާއި އެމެރިކާއެވެ. އިސްލާމީ ދުނިޔެވެސް މިވަނީ 1 ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަޔަށްފަހު އެމީހުންގެ އަޅުން އެގައުމުތަކުގެ ވެރީންނަށް އިސްކޮށްފައެވެ. ދެރަކަމުގެ ކޮޅެއް ނެތެވެ.