މިއަދުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި އިންޑޮނޭޝިއާގެ ފްލޯރެސް ރަށުގެ ބޭރަށް އައި މެގްނިޓިއުޑް 7.7 ގެ ބިންހެލުމެއްގައި މަދުވެގެން 47 މީހުން މަރުވެ، ސުނާމީގެ އިންޒާރެއް ނެރުމަށްފަހު މިހާރު ވަނީ އުވާލާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ޖިއޮލޮޖިކަލް ސަވޭ (ޔޫއެސްޖީއެސް) އިން ބުނި ގޮތުގައި މި ބިންހެލުމުގެ މަރުކަޒު ހުރީ އީސްޓް ނޫސާ ތެންގާރާ ޕްރޮވިންސްގެ އެންޑޭ ސިޓީގެ އުތުރު-ހުޅަނގުއުތުރުން 68 ކިލޯމީޓަރު ބޭރުގައި، 10 ކިލޯމީޓަރުގެ ފުންމިނެއްގައެވެ. މިއީ ބިމުގެ މަތީ ފަށަލައަށް އަންނަ ލޮޅުންތައް ބޮޑުވާ ސަބަބެކެވެ.

މި ބިންހެލުން އައިސްފައިވަނީ އެގައުމުގެ ގަޑިން ހެނދުނު 5:58 (ޖީއެމްޓީން ހުކުރު ދުވަހުގެ 21:58) ގައެވެ. އަދި އޭގެ 30 މިނެޓު ތެރޭގައި 5.9، 5.6 އަދި 6.1 މެގްނިޓިއުޑްގެ ތިން އާފްޓަރޝޮކް އައިސްފައިވެއެވެ. އެގައުމުގެ މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ”ކުރިއަށް އޮތް ކޭތަ ދުވަހު“ ވެސް އާފްޓަރޝޮކްތައް އައުން އެކަށީގެންވެއެވެ.

ބަނދަރުމަތީ ރަށެއް ކަމަށްވާ މައުމެރޭގެ ކައިރިން ސަލާމަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން 47 މީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ހޯދާފައިވާއިރު، އަނިޔާވި ހަ މީހަކު ފެނިފައިވާ ކަމަށާއި، އަދި އިމާރާތްތަކުގެ ކުނިބުނިތަކުގެ ދަށުގައި ތާށިވެފައިވާ ދެ މީހަކު ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް އެސަރަހައްދުގެ ރެސްކިއު އޭޖެންސީގެ ވެރިޔާ ފަތުހުރު ރަހްމާން ވިދާޅުވިއެވެ. ކަރަންޓާއި މުވާސަލާތީ ހިދުމަތްތައް މެދުކެނޑުމުގެ ސަބަބުން، ސަލާމަތީ އެހީތެރިންނަށް މަރުކަޒާ އެންމެ ކައިރީގައިވާ ނަގެކެއޯ ރީޖަންސީއަށް އާދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ވަނީ އިތުރު ނުރައްކަލަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ.

ފުލުހުންގެ ޗީފް ރޫޑީ ދަރްމޯކޯ ރިޕޯޓް ކުރެއްވި ގޮތުގައި މުޅި ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، އިމާރާތްތައް ވަނީ ވެއްޓިފައެވެ. އަދި ކަރަންޓު ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވަނީ އިތުރު ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. ޑިޒާސްޓާ އޭޖެންސީ (ބީއެންޕީބީ) އިން ބުނީ ނަގެކެއޯގެ 2,000 އާންމުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކުރެވިފައިވާ ކަމަށާއި، ގެދޮރާއި ގުދަންތަކާއި ސަރުކާރުގެ އިމާރާތްތަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޔޫއެސްޖީއެސް އިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި ފްލޯރެސް ރަށުގެ 500,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ވަރަށް ގަދަޔަށް ބިންހެލުމުގެ އަސަރުކޮށްފައިވާނެއެވެ. އަދި ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތަކުގެ އެތައް މިލިއަން މީހުންނަށް މެންދަމުން ފެށިގެން ބާރުގަދަ ލޮޅުންތަކެއް އިހުސާސްކުރެވިފައިވާނެއެވެ. ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދަނީ އާފްޓަރޝޮކްތަކުގެ ނުރައްކާ ވަޒަންކުރަމުންދާއިރު، އައްސޭރިފަށުގައި އުޅޭ މީހުން އަތިރިމައްޗާއި ކާރުހާނާތަކާއި ދުރަށް ގޮސް، އުސް ބިންތަކަށް ބަދަލުވުމަށް އިލްތިމާސްކުރަމުންނެވެ.

ފްލޯރެސްގެ އުތުރު ސަރަހައްދުތަކުގައި، ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުވުމުގެ އަމުރުތައް އަދިވެސް ދެމިއޮތްއިރު، ލިބުނު ގެއްލުމުގެ އަސްލު ބޮޑުމިން އަދިވެސް ދަނީ ސާފުކުރަމުންނެވެ. އަސަރުކޮށްފައިވާ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަށް އެހީތެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އަދިވެސް ވާސިލެއް ނުވެވެއެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް 17,000 ރަށުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ، 270 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ އިންޑޮނޭޝިއާ އޮންނަނީ ބިންހެލުންތައް ގިނައިން އަންނަ ޕެސިފިކް ”ރިންގް އޮފް ފަޔާ“ ސަރަހައްދުގައެވެ. ޑިސެމްބަރު 1992 ގައިވެސް މިފަދަ ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް މިއަތިރިފަށަށް އައިސް، އޭގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ސުނާމީގައި ފްލޯރެސްއިން 2,500 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވިއެވެ. މިއީ މިހާރު ކުރިއަށްދާ ސަލާމަތްކުރުމާއި މީހުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ނުހަނު ބޮޑު ހުރަހަކާއި ބިރުވެރިކަމެއް ކުރިމަތިކުރުވާ ތާރީޚީ ހާދިސާއެކެވެ.