އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ބްރިކްސް އިއްތިހާދުގެ ތެރޭގައި ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. އީރާނާއި، އެމެރިކާ އަދި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައާ މެދު މެންބަރު ޤައުމުތަކަށް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވި، މި ހަފުތާގައި އިންޑިއާގެ ނިއުދިއްލީގައި ބޭއްވި ބްރިކްސްގެ މުހިންމު ބައްދަލުވުން ނިމިގެންދިޔައީ ވަރަށް ބޮޑު ހަލަބޮލިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.

މި ސަމިޓުން ހާމަވެގެންދިޔައީ، އީރާނާއި ޔުނައިޓެޑް އެރަބް އެމިރޭޓްސް (ޔޫ.އޭ.އީ) އާ ދެމެދު އޮތް ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވެ، އިއްތިހާދުގެ ތެރޭގައި އޮތް ބައިބައިވުން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ މިންވަރެވެ.

ދެ ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްދިޔަ މި ބައްދަލުވުމުގައި އިންޑިއާ، ރަޝިޔާ، ބްރެޒިލް، ދެކުނު އެފްރިކާ، ޗައިނާ، އީރާން، ޔޫ.އޭ.އީ، މިޞްރު، އިތިއޯޕިއާ އަދި އިންޑޮނޭޝިއާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް، ދިގުލައިދިޔަ މަޝްވަރާތަކަށްފަހު ވެސް، މި ހަނގުރާމައާ ގުޅޭގޮތުން ގުޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. ބައްދަލުވުމަށްފަހު ނެރުނު ބަޔާނުގައި ވެސް ބުނެފައިވަނީ މެންބަރު ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި ”ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް“ ހުރި ކަމަށެވެ.

މިއީ މި ހަނގުރާމައާ ގުޅޭގޮތުން އެއްގަލަކަށް ނާދެވި ބްރިކްސްގެ ބައްދަލުވުމެއް ނިމުނު ވިދިވިދިގެން ދެވަނަ ފަހަރެވެ. މީގެއިން ދޭހަކޮށްދެނީ، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއް ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި، މި އިއްތިހާދު އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ބޮޑުކަމެވެ.

ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކާއެކު ފެށުނު މި ހަނގުރާމައަށް މިހާރު ވަނީ 77 ދުވަސް ވެފައެވެ. މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އީރާނުން ވަނީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގައި އެންމެ މުހިންމު އެއް މަގު ކަމަށްވާ ”ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޯރްމޫޒް“ ބަންދުކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ.

ސަމިޓްގެ ތެރޭގައި އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ބްރިކްސްގެ ޤައުމުތަކުން ކުށްވެރިކުރުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އަދި އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ ދެކޮޅަށް ޢަމަލީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ވެސް އޭނާ ބާރުއެޅުއްވިއެވެ. ނަމަވެސް، ޔޫ.އޭ.އީ އިން ވަނީ މިކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ.

ޚަބަރުތައް ބުނާގޮތުން، ޔޫ.އޭ.އީގެ މަންދޫބު ޚަލީފާ ބިން ޝާހީން އަލް މަރާރް ގޮވާލެއްވީ، އީރާނުން ޚަލީޖުގެ ޤައުމުތަކަށާއި ތެޔޮ އުފައްދާ ވަސީލަތްތަކަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރުމަށެވެ. މި ޚިޔާލުތަފާތުވުން ވެގެންދިޔައީ މުޅި ސަމިޓްގެ ސަމާލުކަން އެކަމަކަށް ހުއްޓުނު އެންމެ މުހިންމު މައްސަލައަށެވެ.
އަރަގްޗީ ފަހުން ވަނީ ޔޫ.އޭ.އީގެ ފަސްގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން އެމެރިކާއިން އީރާނަށް ހަމަލާދިނުމަށް އެހީތެރިވަމުންދާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފައެވެ. އަދި ޔޫ.އޭ.އީގެ ހަނގުރާމަމަތީ މަތިންދާބޯޓުތައް ސީދާގޮތުން މި ހަމަލާތަކުގައި ބައިވެރިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ދައުވާކުރެއްވިއެވެ.

މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރަމުން ޔޫ.އޭ.އީ އިން ބުނީ، އީރާނުން ދަނީ އެމިރޭޓްސްގެ ތެރޭގައި ހުރި އާންމުންގެ ތަންތަނަށާއި ހަކަތަ އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދެމުން ކަމަށެވެ. އަދި ހަނގުރާމަ ފެށުނީއްސުރެ އީރާނުން ފޮނުވާލި 2,800 އަށްވުރެ ގިނަ ޑްރޯންއާއި މިސައިލް އަބޫދާބީން ހުއްޓުވާފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެ ޤައުމުން ބުނެފައިވެއެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރު ބްރިކްސްގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާ އިންޑިއާއިން ވަނީ މަސްލަހަތު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. އިންޑިއާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ސުބްރަމާނިއަމް ޖަޔަޝަންކަރް ވަނީ، އަސްކަރީ ފިއްތުންތަކާއި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ބަދަލުގައި، ޑިޕްލޮމަސީއާއި، ކަނޑުމަގުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ ރައްކާތެރިކަމާއި، ސުލްހަވެރި މަޝްވަރާއަށް އިސްކަންދިނުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.

އީރާނުގެ ހަނގުރާމައާ މެދު އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުނު ނަމަވެސް، ވިޔަފާރިއާއި، މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި، ޑިޖިޓަލް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ އަދި ހަކަތައިގެ ދާއިރާއިން އެއްބާރުލުން ދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން ބްރިކްސްގެ މެންބަރުން ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މުޙައްލިލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި ބޮޑު ބައިބައިވުމުން ހާމަވަނީ ބްރިކްސްގެ ތެރޭގައި އުފެދެމުންދާ ސީރިއަސް މައްސަލަތަކެވެ. އިއްތިހާދު ފުޅާވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، މެންބަރު ޤައުމުތަކުގެ ސިޔާސީ މަސްލަހަތުތައް ފުށުއަރަމުން ދިއުމަކީ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.

މިވަގުތަށް ބަލާއިރު، އީރާނުގެ މައްސަލައަކީ ބްރިކްސްއަށް ޙައްލު ނުކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ.