އާޖެންޓީނާގައި ހެންޓާވައިރަސް ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަށް އިތުރުވަމުންދާތީ، އެކަމުގެ ބިރުވެރިކަން މުޅި ދުނިޔެއަށް ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ގާތްގަނޑަކަށް ދެގުނަ އިތުރުވެފައިވާއިރު، މިއީ 2018 ވަނަ އަހަރަށްފަހު އެ ގައުމުގައި މި ބަލި މިހާ ބޮޑަށް ފެތުރުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

އާޖެންޓީނާގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 2025 ޖޫން މަހުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް 101 މީހަކަށް މި ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ވަނީ ކަށަވަރު ކުރެވިފައެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި ރިޕޯޓްކުރި 57 ކޭސްއާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ. މިހާތަނަށް މި ބަލީގައި 32 މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، މިއީ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި މި ބަލީގައި މީހުން މަރުވާ ނިސްބަތް މިހާ މައްޗަށް ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މި ބަލި ބާރުމިނުގައި ފެތުރެމުންދަނީ ”އެމް.ވީ ހޮންޑިއަސް ނަމަކަށް ކިޔާ ކްރޫޒް ލައިނަރަކާ ގުޅުންހުރި ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ތަހުގީގުތައް ކުރިއަށްދާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އާޖެންޓީނާގެ ދެކުނުން އުޝުއައިއާއިން ފުރައިގެން ސްޕެއިންގެ ކެނޭރީ އައިލެންޑްސްއަށް ދަތުރުކުރި މި އުޅަނދުން ބަލި ފެނިފައިވަނީ ނުރައްކާތެރި ”އެންޑީސް ސްޓްރެއިން“ އިންނެވެ. ބަލީގެ ނުރައްކާ ފުރިހަމައަށް އެނގުމުގެ ކުރިން ފަސިންޖަރުން އެކި ގައުމުތަކަށް ދަތުރުކޮށްފައިވާތީ، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.

ހެންޓާވައިރަސް އާންމުކޮށް ފެތުރެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީދާ ފަދަ ސޫފިތަކުގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއި، ނަޖިހާއި، ނުވަތަ ކުޅުގެ ޒަރީއާއިންނެވެ. މީގެ ކުރިން މި ބަލި ގިނައިން ފެންނަނީ އާޖެންޓީނާގެ ޖަންގަލިތަކާއި ރަށުން ބޭރު ސަރަހައްދުތަކުން ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، މިހާރު މި ބަލި ދަނީ ބިއުނަސް އައިރެސް ފަދަ އާ ސަރަހައްދުތަކުން ވެސް ފެންނަމުންނެވެ.

ތަޖުރިބާކާރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ތިމާވެއްޓަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން މި ބަލި ފެތުރުމަށް ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ހޫނުމިން މަތިވުމާއި، ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމާއި، ހަނަފަސްކަމުގެ އިތުރުން ޖަންގަލިތަކުގައި އަލިފާން ރޯވުމުގެ ސަބަބުން، ވައިރަސް އުފުލާ މީދާ ފަދަ ތަކެތި ދިރިއުޅޭ މާހައުލުތަކަށް ބަދަލު އަންނަނީއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޖަންގަލިތައް ހޭލިކުރުމާއި، ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޭނުންކުރުމާއި، އަދި ކުރިން މީހުން ގޮސް ނޫޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް ފަތުރުވެރިން ދިއުން ފަދަ އިންސާނުންގެ ހަރަކާތްތަކަކީ ވެސް މި ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާ ކަންކަމެވެ.

ސައިންސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ކްރޫޒް ލައިނަރުން ފެނުނު ”އެންޑީސް ސްޓްރެއިން“ އަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ވައްތަރެކެވެ. ސަބަބަކީ އެހެން ވައްތަރުތަކާ ޚިލާފަށް، މިއީ މަދު ހާލަތްތަކުގައި އިންސާނުންގެ މެދުގައި އެކަކު އަނެކަކުގެ ގަޔަށް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ވައްތަރަކަށް ވާތީއެވެ.

މީގެ ކުރިން ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑެތި ބަލިމަޑުކަންތަކާ މި ބަލި އަޅާކިޔަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، މިއީ އާންމުކޮށް މީހުންނާ ބައްދަލުވުމުން އެހާ ފަސޭހައިން ފެތުރޭ ބައްޔެއް ނޫން ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ބަލިޖެހޭ މީހުން އިތުރުވުމާއި، އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ބަލި ފެތުރެމުންދާތީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި މިކަމަށް އޮތް ސަމާލުކަން ވަނީ އިތުރުކޮށްފައެވެ.

މިހާރު ކުރިއަށްދާ ތަހުގީގުތަކުގެ ތެރެއިން، އާޖެންޓީނާގެ ސިއްހީ ޓީމުތަކުން ދަނީ ބަލި ފެތުރޭ މަގުތައް ދެނެގަތުމަށާއި މީދާ ފަދަ ތަކެތި އުޅޭ މިންވަރު ބެލުމަށް ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ތިމާވެއްޓަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން، މީގެ ކުރިން ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއްގައި އޮތް މި ބަލި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އާ އަދި ހީނުކުރާ ފަދަ ސަރަހައްދުތަކަށް ފެތުރުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.