ގައްޒާގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އުވުމުގެ ބިރުބޮޑުވެ، އަލުން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކެއްގެ ބިރުވެރިކަން ކުރިމަތިވެއްޖެއެވެ.
ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވިތާ ހަ މަސްދުވަސް ފާއިތުވެފައިވީ ނަމަވެސް، ގައްޒާގެ މަސްރަހުން ފެންނަނީ އަމާންކަމާ ބީރައްޓެހި މަންޒަރުތަކެކެވެ. ޚާން ޔޫނިސް އާއި ދައިރުލް ބަލަހް ފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ޑްރޯންތަކާއި ބޮންގޮއްވުމުގެ އަޑުތައް މެދުނުކެނޑި އިވެމުންދިއުމަކީ، ހަނގުރާމަ މުޅިން ހުއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭގެ ސިފަ ބަދަލުވެފައިވާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.

އޮކްޓޯބަރު މަހު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ވަގުތީ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަން ފެށި ފަހުން ވެސް، އިސްރާއީލުގެ އަނިޔާވެރި ހަމަލާތަކުގައި ފަލަސްތީނުގެ 828 މީހުން ޝަހީދުވެފައިވާ ކަމަށް ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ބުނެއެވެ. އިމާރާތްތަކުގެ ބައިތަކުގެ ދަށުން މީހުންގެ ހަށިތައް ނެގުމުގެ މަސައްކަތް އަދިވެސް ކުރިއަށްދާއިރު، ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް ފުރިހަމަ ހަނގުރާމައެއް އަލުން ފެށިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އިސްރާއީލުގެ އޮފިޝަލުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި މިހާރު އޮތް ނާޒުކު އެއްބަސްވުން ވަރަށް އަވަހަށް އުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.
އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ މިހާރު ވަނީ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅޭ އަވަސް މަޝްވަރާތަކެއް ފަށާފައެވެ. އަދި އަލުން ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަކީ ”ނުވެ ނުދާނެ ކަމެއް“ ކަމަށް އަސްކަރީ އިސް އޮފިޝަލުން އިންޒާރު ދެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދިފައިވާ މައިގަނޑު ނުކުތާއަކީ ހަމާސްއިން ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމަށް ދެކޮޅު ހެދުމެވެ. މިއީ ދާއިމީ ސުލްހައަކަށްޓަކައި އިސްރާއީލުން ބާރުއަޅާ މައިގަނޑު ޝަރުތެވެ.
މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން މިހާރު ވަނީ ގައްޒާގެ %59 ސަރަހައްދު އެމީހުންގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ގެނެސްފައެވެ. މިއީ ކުރިން އެއްބަސްވި ރަތް ރޮނގުތަކަށްވުރެ ބޭރަށް އިސްރާއީލު ސިފައިން ނުކުމެ، އެހެން ފްރަންޓްތަކުން އިތުރު ސިފައިން ގެނެސްގެން ބާރުގަދަކުރަމުންދާ ދިއުމެކެވެ.
މި ނުތަނަވަސްކަމުގެ މަރުކަޒަކީ އެމެރިކާގެ ތާއީދާއެކު ހުށަހަޅާފައިވާ ދޮގުވެރި ރޭވުމެކެވެ. ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅުންހުރި މި ރޭވުމުގައި ބުނަނީ، ހަމާސްއިން މަސްތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ހަތިޔާރު ދޫކޮށްލުމަށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އިންސާނީ އެހީއާއި، ގައުމު އާބާދުކުރުމާއި، ބޯޑަރުތައް ހުޅުވުމުގެ ފުރުސަތު ދޭނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.
ނަމަވެސް، ފަލަސްތީނުގެ ޖަމާއަތްތަކުން މި ހުށަހެޅުން ވަނީ މުޅިން ބޭރުކޮށްލާފައެވެ. ހަމާސް، އިސްލާމިކް ޖިހާދު އަދި ޕީ.އެފް.އެލް.ޕީ ފަދަ ޖަމާއަތްތަކުން ބުނަނީ މިއީ ”ސިޔާސީ ގޮތުން އަމާންދިނުން“ ކަމަށެވެ. އެމީހުން ބާރުއަޅަނީ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓޭނީ ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަން ދައުލަތެއް ގާއިމުކުރެވި، އިސްރާއީލުގެ އިސްތިއުމާރު މުޅިން ނިމުމަކަށް އައުމާ ގުޅުވައިގެން ކަމަށެވެ.
މުހައްލިލުން ބުނާ ގޮތުގައި މި މައްސަލައިން ހާމަވަނީ އިންސާނީ އެހީއަކީ ސިޔާސީ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ކަމެވެ. ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޯހިޔާވަހިކަން ފަދަ އަސާސީ ބޭނުންތައް ސަލާމަތީ ޝަރުތުތަކާ ގުޅުވުމަކީ، އެހީދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އެއީ ސިޔާސީ ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވަން ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއް ކަމަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، އިސްރާއީލުގެ އިންޒާރުތަކަކީ ސިޔާސީ އުކުޅަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް ބައެއް މާހިރުން ދެކެއެވެ. ލުބުނާނު ފަދަ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަމާއި، ސިފައިން ވަރުބަލިވެފައި ތިބުމުގެ ސަބަބުން، ގައްޒާގައި އައު ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަކީ އިސްރާއީލަށް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަމަވެސް ގައްޒާގެ ރައްޔިތުންނަށް މިފަދަ ސިޔާސީ ހިސާބުތަކުން ލިބޭނެ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނެތެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން މިހާތަނަށް 72,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޝަހީދުވެފައިވާއިރު، އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން އަދިވެސް އޮތީ ބިރުވެރިކަމާއި، ކެކުޅުމާއި، ސަލާމަތްތެރިކަމެއް ނެތް ހާލަތެއްގައެވެ.