އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ އަސްލު ޚަރަދު އަންނަނީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ނޭނގޭ މިންވަރަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. އަދި މިއީ ރަސްމީ އިދާރާތަކުން ހާމަކުރާ މިންވަރަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަދަދެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ އަށް ހަފުތާގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 25 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވެފައިވާ ކަމަށް ޕެންޓަގަނުން ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވީ ނަމަވެސް، ތަފާތު ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިއީ ހަގީގީ ޚަރަދުގެ އެއްބައެވެ.
މަސްރަޙު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މި ހަނގުރާމައިގެ އަސްލު އަގު 40 ބިލިއަނާއި 50 ބިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް އަރާނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ރަސްމީކޮށް ހާމަކޮށްފައިނުވާ ގިނަ ޚަރަދުތަކެއް ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހަލާކުވެފައިވާ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް މަރާމާތުކުރުމާއި، ނެތިގޮސްފައިވާ ހަތިޔާރުތަކުގެ ބަދަލުގައި އައު ހަތިޔާރު ހޯދުމަށް ކުރަންޖެހޭ ބޮޑެތި ޚަރަދުތައް ހިމެނެއެވެ. ހަނގުރާމަ ނިމޭނެ ވަކި ދުވަހެއް ނޭނގޭއިރު، މި ފޮރުވިފައިވާ ޚަރަދުތަކަކީ ނުހަނު ބޮޑު ބުރައެކެވެ.
މި ކުރިމަތިލުންތަކުގައި އެމެރިކާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ މެދުއިރުމަތީގެ އެކި ޤައުމުތަކުގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކެވެ. ބަހްރޭން، ކުވެއިތު، އިރާގު، ގަތަރު އަދި ޔޫ.އޭ.އީ ގައި ހުރި މަރުކަޒުތަކަށް އީރާނުގެ މިސައިލްތަކާއި ޑްރޯންތަކުގެ ހަމަލާތައް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ. މި ތަންތަން މަރާމާތުކުރުމަށް އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ހޭދަވާނެ ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ރަސްމީ ހިސާބުތަކުގައި މި ޚަރަދުތައް ހިމަނާފައެއް ނުވެއެވެ.
ޒަމާނީ ހަނގުރާމައިގެ އުކުޅުތަކަށް ބަލާއިރު، އިގްތިސާދީ ގޮތުން އެމެރިކާއަށް އޮތީ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެކެވެ. އީރާނުން ބޭނުންކުރަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 50,000 ޑޮލަރަށް ލިބޭ ހެޔޮއަގު ޑްރޯންތަކެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވުމަށް އެމެރިކާއިން ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ ޕެޓްރިއޮޓް މިސައިލަކަށް 4 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވެއެވެ. މިއީ އީރާނުން ކުރާ ކުޑަ ހޭދައަކާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން އިންތިހާއަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއިން މިހާތަނަށް 1,200 އަށްވުރެ ގިނަ މިސައިލް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. މިއީ އެ ޤައުމުން އަހަރެއްގެ މައްޗަށް އުފައްދާ މިންވަރަށްވުރެ ދެގުނަ އިތުރު އަދަދެކެވެ. އަދި ކޮންމެ އެއްޗަކަށް 3.6 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވާ ޓޮމަހޯކް މިސައިލްގެ 1,000 އަށްވުރެ ގިނަ މިސައިލް ވަނީ ބޭނުންކޮށްފައެވެ. މި ހަތިޔާރުތައް އަލުން ހޯދުމަށް އިތުރު އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ބޭނުންވާނެއެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރުވެސް، ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނުން ހުށަހެޅި ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކަށް ފުރަގަސްދީ، އަސްކަރީ ހަމަލާތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އަމުރުކޮށްފައެވެ. މިއީ މަސްރަޙު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ޚަރަދުތައް އިންތިހާއަށް އުފުލިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ އަގަށާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރިއަށް ބަރޯސާވާ ޤައުމުތަކަށް މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ޚަރަދުތައް އުފުލެމުންދާ މިންވަރަށް ބަލާއިރު، މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ހަމައެކަނި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަކަށް ނޫން، މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށްވެސް ކުރާނެކަން ތާރީހަށް ރިއާޔަތްކުރާނަމަ ކަށަވަރުކުރެވެއެވެ.