ކުށުގެ ވެށީގައި އުޅޭ ކުދިންނާއި، ޕާޓީ ހަދާ ކުދިންނާއި، މަސްތުވާ ތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިވާ ކުދިންނާއި، އެބޭނުން ކޮށްގެން ތަންތަނުން ފުއްމާލައިގެންނާއި އެނޫން ވެސް ގޮތްގޮތުން މަރުވާ ކުދިންނާއި، ވައްކަންކުރާ ކުދިންނާއި، އަމިއްލަ ނަފުސަށާއި އެހެން މީހުންނަށް ގެއްލުންދޭ ކުދިންގެ މައިންބަފައިންނާއި، އެކުދީންގެ ބެލެނިވެރިންނޭވެ!
ތިޔަކުދީންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ކުޅިސަމާސަ މަޖަލެއް ކަމުގައި ނުހަދާށެވެ. ޒިންމާދާރު އަދި މި މުޖުތަމަޢުގެ ރައުސުލްމާލަކި ތިއީ ކަމުގައި ދެކޭށެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާ ގެ ޒިންމާ އޮތީ މައިންބަފައިން ނުވަތަ ބެލެނިވެރިން ގެމައްޗަށެވެ. އެޒިންމާ އަދާކުރެވޭނީ މައިންބަފައިންވެސް އެކަމަށް އަހުލުވެރިވެފައިވާ ނަމައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދަސްކުރަންވީ މުއާމަލާތް ކުރުމަށެވެ.
ކުއްޖާގެ ޢުމުރު ފުރައަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަންނަން ޖެހެ އެވެ. ޢުމުރު ފުރައަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި އެއްގޮތަށް މުއާމަލާތް ކުރުމަށެވެ. ކުއްޖާ އާއި ގާތްކަމެއް ބާއްވަން ޖެހޭނެއެވެ. ކުއްޖާގެ ވާހަކަތައް އަޑު އަހާށެވެ. ބުނާ ކޮންމެ ކަމެއް ކޮށް ނުދެވުނު ނަމަވެސް ކޮށްދެވޭވަރު ކަމެއް ކޮށްދޭށެވެ. ކޮށް ނުދެވޭ ނަމަ ސަބަބު ބުނެދޭށެވެ. ކުއްޖާގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާ ކަން ކުއްޖާއަށް އެނގެންޖެހެއެވެ. އެއީ ކުއްޖާއަށް އިޚްތިރާމު ކުރުމެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އިޚްތިރާމުކުރުމުގެ އާދަ ކުއްޖާގެ ގައިގާ އަށަގަނުވާނެއެވެ.
ކުއްޖާ ވާހަކަ ދައްކާނީ އަދި ކަންކަން ކުރުމަށް ބޭނުންވާނީ އޭނާގެ ޢުމުރާ ގުޅޭގޮތަށް ވިސްނުމާ އެއްގޮތަށްކަން ޤަބޫލުކުރާށެވެ. ކެއްތެރިވެ ލޯބިން މަޑުމައިތިރި ކަމާއެކު ވިސްނައިދޭށެވެ. އަޑުލައި ނުހަދާށެވެ. ބާރަށް އެއްޗެއް ބުނެވުނަސް އެކަން ތަކުރާރު ނުކުރާށެވެ. ކުއްޖާ މާޔޫސްކޮށް ލެވިގެން ނުވާނެއެވެ. ކުއްޖާއަށް މަލާމާތް ނުކުރާށެވެ. މިސްޓޭކަކީ ހެދިދާނެކަމާއި ތަކުރާރު ނުކުރުމަށް ބުނެދޭށެވެ. ދަރިފުޅު ރަނގަޅުކަމަށް ވިޔަސް ކުށެއް ކުރެވިއްޖެ ނަމަ ދަރިފުޅު ރަނގަޅޭ އެހެނަސް ކުރެވުނީ ގޯސްކަމެކޭ ބުނާށެވެ. ގޯސްވި ކީއްވެގެންކަން ވެސް ބުނެދޭށެވެ.
ޒިންމާ އުފުލަން ދަސްކޮށްދޭށެވެ. ރަނގަޅު އާދަތަކަށް އާދަކުރުވާށެވެ. ދަރިއަކު ގޯސްމަގުން ހިނގައްޖެ ނަމަ އިހުމާލު ވެވުނީކަމަށް ދެކޭށެވެ. އަމާނާތަށް ފަރުވާތެރި ނުވެވުނީއެވެ. މިއީ އެނގިގެން ނަމަވެސް ނޭނގިގެން ނަމަވެސް ވެވެމުންދާ އިހުމާލެކެވެ. ހުރިހާކަމެއް ބޮއްސުންލުމުގެ ކުރިން މައިންބަފައިން ގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ގޮތުންނާއި ޤާނޫނީ ގޮތުން އޮތް ޒިންމާ އަށް އަމާނާތްތެރި ވެވުނު ނަމަ މިހިތާމަ އާއި ވޭން ތިމާއާއި މުޅި ޤައުމު އުފުލާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ.
ﷲ تعالى ދަރިން ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވަނީ ސާފު ހިތަކާއެކުގައެވެ. މައުޞޫމު އިންސާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ފިޠުރަތުގެ ޠާހިރުކަންމަތީ ގައއެވެ. މިގޮތުގެ މަތިން އުފެއްދެވި އިންސާނާ އުފައްދަވާ ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވާ ޠާހިރު އިންސާނާ އެނޫން ގޮތަކަށް ބަދަލު ނުކުރުމަށް އެކަލާން ޢަމުރު ކުރައްވާފައި ނުވޭހެއްޔެވެ؟
އެއިންސާނާ އުފެއްދެވި މަޢުޞޫމްކަން ޠާހިރު ގޮތް ބަދަލު ނުކުރުމަށް އަންގަވާ ޢަމުރު ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
ފުންކޮށް ވިސްނާލައްވާ މާ ހިނގާށެވެ. ދަރިންނަކީ މުސްތަޤުބަލުގެ މައިންބަފައިންނެވެ. ގައުމެއްގެ ވެރިންނެވެ . މާމަ ، މުނިމާމަ އާއި ކާފަ އާއި މުނިކާފަ އެކެވެ. ބޮޑުދައިތަ އާއި ބޮޑު ބޭބެ އެވެ. ދޮންތަ އާއި ތުއްތައެވެ. އަވައްޓެރިންނާއި ރައްޓެހިންނެވެ. މިއެންމެންނަކީ ހެޔޮލަފާ ބަޔަކަށް ވާނީ ޅަފަތުގައި ދެވޭ ހެޔޮ ތަރުބިއްޔަތަކުން ނެވެ. ތަރުބިއްޔަތު ދިނުމުގައި އަސާސަކަށް ބަލަންވާނީ ، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ محمد صلى اللّه ގެ މަންހަޖެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ، ޕްރެކްޓިސް ކުރަން ޢަމަލުކުރަން އިންސާނާ ޚަލުޤުކުރެއްވި ފަރާތުން ބާއްވައިލެއްވި ދުސްތޫރެވެ. ތެދުމަގު ސީދާމަގު ދާންވީމަގާއި ހިނގަންވީމަގު، މުޢާމަލާތް ކުރަންވީ މަގު، ހިދާޔަތުގެމަގު، ސުވަރުގެއަށް ދާންވީ މަގު، ފާފަފުއްސަވާނެ މަގު، މިނޫނަސް އެންމެ ރައްކާތެރި މަގު އެނގެން އޮތީ، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާގެ ރިސާލަތުން ދިރިއުޅުއްވުމުންނެވެ.
މިއަށްވުރެ ފުރިހަމަ ޤާނޫނެއް ޖިންނީން ނާއި ، އިންސީންނަށް ވެސް ނުގެނެވޭނެ އެވެ. ރަސޫލާގެ ރިސާލަތަކީ، ހެޔޮލަފާ ނަމޫނާ ތަރުބިއްޔަތެއްގެ މަތީގައި އިންސާނަކު ބޮޑުކުރުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި މަންހަޖެވެ. އެއީ ހަތް އުޑުމަތިން ޢަރުސީގެ ވެރި ކާއިނާތުގެ ވެރި ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި އިލާހު ބާއްވައިލެއްވި މަންހަޖެވެ. އެމަންހަޖަށް ވުރެ އަލި ގަދަ ނޫރެއް ނުވެއެވެ. މިނޫރުން ހިތް އަލިވެއްޖެ މީހަކަށްވުރެ ބޮޑު ނަޞީބުވެރިއަކު ހުންނާނެ ހެއްޔެވެ؟
އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބޭނެ ފޮތެއް އަދި ރިސާލަތެއް ނުވެއެވެ. ދެބަސްވުމެއް އުފެދިއްޖެ ނަމަވެސް ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނެ ﷲގެ ފޮތާއި ރަސާގެ ސުންނަތަށެވެ. އެއީ ﷲتعالى ގެ ޢުމުރުފުޅުގައި އޮތް ގޮތެވެ. އެއީ ބަދަލު ވާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ، ލޮބުވެތި ދިވެހި ކުދިންނާއި މައިންބަފައިންނޭވެ. ހުރިހާ ނުބައިކަމަކާއި ގެއްލުމަކީ ނަހީކުރައްވާފައި ވާ ކަންކަން ނޫންހެއްޔެވެ؟ އަޅުގަނޑު މެނަކީ އެންމެ މާތް އުއްމަތަށް ނިސްބަތްވާ އުއްމަތުގެ ރައްޔިތުންނެވެ. އިސްލާމް ދީނުގެ އަހުލުވެރިންނެވެ.
ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ދީނަކީ، ހަމައެކަނި އިސްލާމް ދީން ނޫންހެއްޔެވެ. މި ދީނުގެ މީހަކަށް ވުމުގެ ނަޞީބު ލިބުމަކީ ، އިންސާނަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ނިޢުމަތްކަމާއި މެދު ޝައްކެއް ނެތެވެ. މިދީން މަތީގައި ދިރިއުޅެފާ މިދީންމަތީގައި މަރުވުމަށް ޢަޒުމުކަނޑައެޅުމަކީ ވިސްނުންތެރި ނަޞީބުވެރި އެކެވެ. މިދީނުން ބޭރުވެ ކަށިޔާރުވެއްޖެނަމަ ފެންނާނެ ހުރިހާ ނޭދެވޭ އަސަރެއް ދިވެހިރާއްޖެ ވެސް ހިމެނޭގޮތުން ދުނިޔެއިން މިހާރު ފެންނަމުން އެބަދޭ ނޫންތޯއެވެ؟
ދަރިންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ކޮންމެ ނުބައިކަމެއް ސަރުކާރަށް ފޫޅު ކަނޑައިގެން ފުލުހުންނަށް ފޫޅުކަނޑައިގެން ފަރުޖެއްސޭކަށް ނެތެވެ. މިފަދަ ހުތުރު ނޭއްގާނީ ކަންކަމުގައި އޮތީކީ ސަރުކާރު ގެ އެކަނި ޒިންމާއެއް ނޫނެއް ނޫންހެއްޔެވެ. ޙަޤީގަތަށް ރުޖޫޢަވެލަމާ!
އަމިއްލަ ނަފުސަށް ތެދުވެރިވާށެވެ. މައިން ބަފައިންގެ ޒިންމާ ބެލެނިވެރިންގެ ޒިންމާ މުޖުތަމަޢުގެ ޒިންމާ އާއި ފަރުދީ ޒިންމާ ހަނދާަން ނައްތާލައި ނުލައްވާށެވެ. އޭރުން ގައުމު ފާލުން ނެށްޓިގެން ނުދާނެއެވެ.
ވަޒީފާ އަދާކުރި ނަމަވެސް އެނޫން މަސައްކަތެއް ކުރި ނަމަ ވެސް ދަރިންގެ ތަރުބިއްޔަތާއި މެދު ދޭންޖެހޭ ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. ކާންދީ ބޯންދީ ބޭނުންހައި ކަމެއް ކޮށްދިނުމަށް އިސްކަންދޭ ފަދައިން ދަރިންގެ ތަރުބިއްޔަތަށް ވެސް އިސްކަން ދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެއަށްވުރެ ބޮޑު އަމާނާތެއް ނުވެއެވެ. މާދަމާ ގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ އާއި ކާފަ އާއި މުނިކާފަ އާއި މާމަ އާއި މުނި މާމަ އަދި ބޮޑު ބޭބެ އާއި ބޮޑު ދައިތަ އާއި ދައްތަ އާއި ތުއްތަ ދަންނަ މީހުންނާއި ނުދަންނަ މީހުން މިއެންމެން ހެޔޮލަފާ ބަޔަކަށް ވާނީ، ދީނަށް ލޯބި ޖައްސަވާ ވަފާތެރިވާން ދަސްކޮށްދީ އާދަ ކުރެވިފައިވާ އިސްލާމީ މަންހަޖެއްގެ ތެރޭގައި ދަރިން ބޮޑެތިކުރެ ވިގެނެވެ. ލޯއްބި ދޭށެވެ. އިސްލާމީ ރިވެރި އާދަކާދަތަކާއި އަޚްލާގާއި ހަރާމާއި ހަލާލު ދަސްކޮށްދޭށެވެ.
ތިމާ މުޖްތަމައު އިސްލާހު ކުރަން އުޅޭއިރު އަމިއްލަ ދަރިންގެ ޙާލަތާމެދު ވިސްނާލައި މައިންބަފައިންނާއި ބެލެނިވެރިން ދަރިންގެ ކަންކަމުގައި ޒިންމާ ނަންގުވައި، ދަރިންނަށް ވަގުތު ހުސްކުރާށެވެ. ޢުމުރު ފުރައަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެ ގަންނާށެވެ.
މުޢާމަލާތް ކުރުމަށާއި އަދަބު ވެރިވުން ދަސްކޮށް ދޭށެވެ. އަމިއްލައަށް ވެސް އެހުނަރުތަކަށް އަހުލުވެރިވެ ލައްވާށެވެ. އިޙްސާންތެރިވުމަށާއި ، މުޢާމަލާތް ކުރާނެ ގޮތުގެ އަދަބުތައް ދަސްކޮދޭށެވެ. އަމިއްލަ ނަފުސަށާއި އެހެން މީހަކަށް ގޯނާ ނުކޮށް އުޅެވޭވަރު ކޮށްދޭށެވެ. ޤައުމީ ލޯބި ނެތް ގެއްލުންހުރި ތަޢުލީމަކާއި ތަރުބިއްޔަތެއް ނުދޭށެވެ. ނިންމާލަމުންވެސް ދަންނަވަން އޮތީ ދަރިންނަކީ އަމާނާތެކެވެ. އެއަށްވުރެ އަގުބޮޑު އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ފަރުވާތެރި ވާންވީ އަމާނާތެއް ނެތެވެ.
