ވެނެޒުއޭލާއަށް އައި ބިރުވެރި ބިންހެލުންތަކަށް ދެ ހަފުތާއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 4،300 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރައި، ދިރިތިއްބާ މީހަކު ފެނުމުގެ އުންމީދު ކުޑަވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އާއިލާތަކުން ދަނީ ކުނިތަކުގެ ތެރެއިން ގެއްލިފައިވާ މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރަމުންނެވެ.

ޖޫން 24 ގައި އައި ދެ ބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން ލާ ގުއައިރާ ސްޓޭޓަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ގެދޮރާއި އެޕާޓްމަންޓް ބްލޮކްތަކާއި ވިޔަފާރި އިމާރާތްތައް ވަނީ ކޮންކްރީޓް ފުންޏަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. އދ. ގެ އަންދާޒާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 50،000 މީހުން އަދިވެސް ފެނިފައިނުވާއިރު، މިއީ އެ ގައުމުގެ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި ހިނގި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ކާރިސާއެވެ.

ރަށްވެހިން ބުނާ ގޮތުގައި ބޮޑެތި އަވަށްތައްވެސް ވަނީ ފަޅު ސަރަހައްދުތަކަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. މަގުތައް ކުނިބުނިން ބަންދުވެފައިވާއިރު، އައްސޭރިފަށުގައި ހުރި އިމާރާތްތައް ވަނީ ބިމާހަމަވެފައެވެ. ބައެއް އިމާރާތްތައް މުޅިން ފުނޑުފުނޑުވެފައިވާއިރު، އަނެއްބައި އިމާރާތްތައް ހުރީ ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް ވެއްޓިދާނެ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއްގައެވެ.

ޖަވާބަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ މީހުންގެ ތެރޭގައި އުމުރުން 72 އަހަރުގެ ޖެނެޓް ވިއާނާ ހިމެނެއެވެ. އޭނާ އުންމީދު ކުރަނީ އައްސޭރިފަށުގައި ހުރި ގެއްލުން ލިބިފައިވާ އިމާރާތެއްގެ ތެރެއިން އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑު ފެންނާނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި، އިމާރާތުގެ ތެރޭގައި އަދިވެސް މީހުން ތިބި ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، އެ އިމާރާތަކީ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ނުވާތީ ވަރަށް އަވަހަށް ތަޅާލާނެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އަންގާފައެވެ.

”އެތަން އެއްކޮށް ތަޅާލުމުގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑު ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން،“ އޭނާ ބުންޏެވެ. ”އަހަރެންގެ ހަމައެކަނި އުންމީދަކީ އެއީ.“

ސަލާމަތްވި ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ސަރުކާރުގެ އިޖާބަދިނުމަށް ފާޑުކިޔާފައެވެ. އެމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އެކަށީގެންވާ ސާމާނެއް ނުވަތަ ރަސްމީ އެހީތެރިކަމެއް ނެތި، އަމިއްލައަށް ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަން އެމީހުންނަށް ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ.

އުމުރުން 30 އަހަރުގެ ހަވިއޭ ވިލެގަސް ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ހޭދަކުރަނީ އޭނާގެ ބޮޑުދައިތަ ހިމެނޭހެން އެތައް ބައެއްގެ ހަށިގަނޑު ތާށިވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ނުރައްކާތެރި އިމާރާތެއްގެ ތެރޭގައި މީހުން ހޯދުމުގައެވެ.

އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި އިމާރާތަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލަކަށްޓަކައި، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އެތަނަށް މީހުން ފޮނުވަން ވަނީ ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ.

”ފެންނަން އޮތީ ހުސް ހަލާކު، އެކަމަކު އަހަރެމެންގެ ލޯބިވާ މީހުން ނެރުމަށް އަދިވެސް މިދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުން،“ ވިލެގަސް ބުންޏެވެ. އަދި އޭނާގެ ބޮޑުދައިތަ ދިރިހުއްޓާ ފެނިދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު އަދިވެސް ދޫނުކުރާ ކަމަށް އޭނާ އިތުރަށް ބުންޏެވެ.

ވެނެޒުއޭލާ ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ފަރާތުގެ މަސައްކަތްތަކުގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ. ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި ސިފައިން ވަނީ ކާރިސާގެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ބަލަހައްޓައި، ކާބޯތަކެއްޗާއި، ބޯފެނާއި، ބޭހާއި އަދި ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ސާމާނު ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. އަދި ވެއްޓިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ތެރެއިން 6،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މިހާތަނަށް ސަލާމަތްކުރެވިފައިވާ ކަމަށްވެސް އޮފިޝަލުން ބުނެއެވެ.

ނަމަވެސް، ބަރު މެޝިނަރީތައް ގެނައުން ލަސްވުމާއި، ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ޓީމުތަކަށް ބަރޯސާވާން ޖެހުމުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުތަނަވަސްކަން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ކުނިތަކުގެ ދަށުގައިވާ ހަށިގަނޑުތައް ކުނިވުމުން ދުވާ ވަސް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްތެރިން ދަނީ ’ކުއިކްލައިމް‘ ބޭނުންކުރަމުންނެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ހަށިގަނޑެއް ފެނުމުން، އާއިލާތަކުން އެތަނަށް އެއްވަނީ ދުވަސްތަކެއްގެ ނޭނގުމުގެ ތެރެއިން ޖަވާބެއް ލިބޭނެ ކަމުގެ އުންމީދުގައެވެ.

ލާ ގުއައިރާގެ ގިނަ ބަޔަކަށް ވަގުތު މިދަނީ ހުސްވަމުންނެވެ. ނުރައްކާތެރި އިމާރާތްތައް ތަޅާލުމަށް ތާވަލުކުރެވިފައިވާއިރު، އެތައް ހާސް ބަޔަކު ބިރުގަންނަނީ އެމީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތައް ދުވަހަކުވެސް ނުފެނި، އެކަށީގެންވާ ވަޅުލުމެއް ނުލިބިދާނެތީއެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމައު ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތާމައެއްގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާފައިވާ ކަމެކެވެ.