އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ވެފައިވާ ބޭހުގެ ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އިތުރު 229,000 މީހުން މަރުވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އާ ދިރާސާއަކުން ދީފިއެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ވެފައިވާ ފާމަސޫޓިކަލް ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ދިގު މުއްދަތުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާ މެދު އާ ދިރާސާއަކުން ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ފާޅުކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގައި އިންޒާރު ދީފައިވާ ގޮތުގައި، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ނޭޝަނަލް ހެލްތު ސާވިސް އަށް ކުރިމަތިވާނެ އިތުރު ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން، ކުރިއަށް އޮތް ދިހަ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 229,000 އާ ގާތްކުރާ އަދަދަކަށް މީހުން މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.

ބްރިޓިޝް މެޑިކަލް ޖާނަލް ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާގައި ބަލާފައިވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ސޮއިކުރި ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމަށެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އިނގިރޭސިވިލާތުން އެކްސްޕޯޓްކުރާ ބޭހާއި މެޑިކަލް ޓެކްނޮލޮޖީން ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޓެރިފް ނުނެގުމަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އާ ބޭސްތަކަށް އެންއެޗްއެސް އިން ކުރާ ހޭދަ ބޮޑުތަނުން އިތުރުކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ އިލްތިޒާމްވެފައެވެ. އެގޮތުން 2026 ވަނަ އަހަރު ޖީޑީޕީގެ 0.3 އިންސައްތައިގައި ހުރި މި ހޭދަ، 2036 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މަދުވެގެން 0.6 އިންސައްތައަށް މަތިކުރަން ޖެހެއެވެ.

އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މި އެއްބަސްވުމުގެ ދިފާއުގައި ބުނަމުންދަނީ މިއީ އާ އީޖާދީ ފަރުވާތައް ހޯދުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ދިރާސާވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މި އިތުރު ހޭދައިގެ ސަބަބުން ބޮޑު ގެއްލުމެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ މި އާ އިލްތިޒާމާ އެއްވަރަށް އެންއެޗްއެސްގެ ބަޖެޓު އިތުރުވާނެ ކަމަށް ނުބެލެވޭތީއެވެ.

ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2028 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އެންއެޗްއެސް އިން އަހަރަކު އިތުރު 1.3 ބިލިއަން ޕައުންޑް ހޭދަކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި 2036 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މި އަދަދު އަހަރަކު 8.8 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް އަރާނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ މުޅި މުއްދަތުގައި ކުރަންޖެހޭ އިތުރު ހޭދަ 44.7 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް އެރުން އެކަށީގެންވެއެވެ.

ދިރާސާވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މި ފައިސާ ނަގަން ޖެހޭނީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ އެހެން ހިދުމަތްތަކުންނެވެ. މިއީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު ”އޮޕޮޗިއުނިޓީ ކޮސްޓް“ ނުވަތަ އެހެން ފުރުސަތެއް ގެއްލުމުގެ އަގު ކަމަށް އެމީހުން ސިފަކުރެއެވެ. އަމަލީ ގޮތުން ބަލާއިރު، އަގުބޮޑު ބޭސްތަކަށް ފައިސާ ހޭދަކުރުމުން، ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ފަރުވާއަށާއި، މުވައްޒަފުން ހޯދުމަށާއި، ވެއިޓިން ލިސްޓު ކުޑަކުރުމަށާއި އެހެނިހެން ޒަރޫރީ ހިދުމަތްތަކަށް ލިބޭ ވަސީލަތްތައް މަދުވާނެއެވެ.

މި ރިޕޯޓުގައި އަންދާޒާކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ފައިސާ ހޭދަކުރާ ގޮތަށް އަންނަ މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން 2036 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ގާތްގަނޑަކަށް 229,000 މީހުން އިތުރަށް މަރުވެދާނެއެވެ. ބޮޑެތި މީހުންގެ އިޖުތިމާއީ އަޅާލުމަށް ކުރާނެ އަސަރުތައް ހިމަނައިފިނަމަ، މި އަދަދު 291,000 އަށް އެރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، މިއީ 2020 މާރިޗާއި 2022 ޖޫންއާ ދެމެދު ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން މަރުވި ކަމަށް ރެކޯޑުކުރެވުނު އަދަދަށްވުރެ ވެސް ގިނަ އަދަދެކެވެ.

މި ދިރާސާއިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތަކާއި، ގޮހޮރުގެ ބަލިތަކުގެ އިތުރުން ކެންސަރު ބަލި ތަހައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. އަދި ނާރުގެ ބަލިތަކާއި، ހޯރމޯންގެ މައްސަލަތަކާއި، ކަށީގެ ބަލިތަކާއި ނަފްސާނީ ބަލިތަކުގައި އުޅޭ މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ދަށްވެގެންދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ވަނީ ދީފައެވެ.

މި އެއްބަސްވުމަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ މީގެ ސަބަބުން ކުރިން ނުލިބޭ ފަދަ މުހިންމު ބޭސްތައް ބަލިމީހުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ މާކެޓަށް ޓެރިފާ ނުލައި ވަދެވުމުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޭސް އުފައްދާ ސިނާއަތް ވަރުގަދަވާނެ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، ދިރާސާވެރިން ބާރުއަޅަނީ އެންއެޗްއެސް އަށް އިތުރު ފަންޑު ނުލިބި، ބޭހުގެ އަގަށް ހޭދަކުރާ ކޮންމެ ޕައުންޑަކީ ސިއްހީ އެހެން ހިދުމަތްތަކަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓުން އުނިވާނެ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން އާންމު ސިއްހަތު ރަނގަޅުވުމުގެ ބަދަލުގައި ގެއްލުންވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެހެންކަމުން، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ނަތީޖާ އާންމުންނަށް ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، ފުރިހަމަ ”އިމްޕެކްޓް އެސެސްމަންޓެއް“ ޝާއިއުކުރުމަށް އެ ފަރާތްތަކުން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ގޮވާލަމުންދެއެވެ.