ލުބުނާނުގައި ހިޒްބުالله އާ ދެކޮޅަށް އިސްރާއީލުން ހިންގާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި އާންމުންގެ ގިނަ ބަޔަކު މަރުވަމުންދާ ކަމަށާއި، މީހުން ދިރިއުޅޭ އިމާރާތްތައް ސުންނާފަތި ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ފާޅުގައި އިސްރާއީލަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ފްރާންސްގައި ބޭއްވި ޖީ7 ސަމިޓްގެ ތެރެއިން ޓްރަމްޕް ދެއްކެވި މި ވާހަކަފުޅުތަކަކީ، ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި އެމެރިކާގެ ރައީސަކު އިސްރާއީލަށް އަމާޒުކޮށް ދެއްވި އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ރައްދުގެ ގޮތުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ސަމާލުކަން ވަނީ ލިބިފައެވެ.
ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ރައްދު އޮތީ ހައްދު ފަހަނައަޅާފައި ކަމަށެވެ. ވަކިވަކި ހަނގުރާމަވެރިންނަށް އަމާޒުކުރުމުގެ ނަމުގައި މުޅި އެޕާޓްމަންޓް ބްލޮކްތައް ބިމާހަމަކޮށްލައިގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި، އެފަދަ އިމާރާތްތަކުގައި ކުށެއް ނެތް އެތައް އާންމުންނެއް ދިރިއުޅޭކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހިޒްބުالله އާއެކު ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތައް މާ ދިގުލައިގެން ގޮސްފި ކަމަށާއި، މީގެ ސަބަބުން މާ ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެއްޖެ ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އިސްރާއީލުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެކުވެރިޔާގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބޭފުޅަކަށް ވާތީ، އޭނާގެ މި ވާހަކަފުޅުތަކަކީ ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކަފުޅުތަކެކެވެ. މި ބަޔާނުން ދޭހަވަނީ ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލުން ހިންގާ އަސްކަރީ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވަމުންދާ އިންސާނީ ކާރިސާއާ މެދު ވޮޝިންޓަންގެ ތެރޭގައި ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވަމުންދާ ކަމެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ މާހިރުން ގެންދަވަނީ އާންމުންގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ދޭ ހަމަލާތަކާ މެދު ތަކުރާރުކޮށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. އެފަދަ އަމަލުތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފު އަމަލުތަކެއް ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ވަކާލާތު ކުރެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހިޒްބުالله އާ މެދު އަމަލުކުރުމުގައި ސީރިޔާއަށް ބޮޑު ދައުރެއް ދިނުމަށް އިސްރާއީލަށް ލަފާދެއްވާފައިވާނެ ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ހާމަކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އެ ނުރައްކާ މެނޭޖްކުރުމަށް ސީރިޔާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް މާ ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް އޮވެދާނެ ކަމަށެވެ. މިއީ ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކޮށް، އީރާނާ ގުޅުންހުރި ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރުމަށް އޭނާ ބޭނުންފުޅުވާކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މި ފާޑުކިޔުންތަކަކީ އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫއަށް ކުރިމަތިވި ސިޔާސީ ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަތަންޔާހޫ އަބަދުވެސް ވަކާލާތު ކުރައްވަނީ ލުބުނާނުގައި ހިންގާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކަކީ އިސްރާއީލުގެ ސަލާމަތަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމަށެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަފުޅުތަކުން އެނގެނީ، އާންމުންގެ ގިނަ ބަޔަކު މަރުވާ ފަދަ އަމަލުތަކަށް އެމެރިކާއިން ދެމުންދާ ޝަރުތެއް ނެތް ސިޔާސީ އެއްބާރުލުން ކުޑަވެދާނެ ކަމެވެ.
ލުބުނާނުގެ މައްސަލައިގެ އިތުރުން، ޓްރަމްޕް އީރާނާ ބެހޭގޮތުން ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުތަކުން ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ހައިރާންވެފައެވެ. އީރާނުގެ އޮފިޝަލުންނަކީ ”ބުއްދިވެރި“، ”ވަރުގަދަ“ އަދި ”ވިސްނުންތޫނު“ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެ ބޭފުޅުން ބޭނުންވަނީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ އަމަލުތައް ހިންގުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ގައުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ކަމަށެވެ. މިއީ އީރާނަކީ ބުއްދިއެއް ނެތް، ނުރައްކާތެރި ދުޝްމަނެއްގެ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުން ޒަމާނުއްސުރެ ދެކެމުން އައި ގޮތާ މުޅިން ޚިލާފު ވާހަކައެކެވެ.
މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕްގެ މި ބަޔާންތަކުން ދޭހަވަނީ ވޮޝިންޓަނާއި ތެލްއަވީވްއާ ދެމެދު އޮތް ފުޅާ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. ޚާއްސަކޮށް އީރާނާއެކު އޮތް ގުޅުން ރަނގަޅު ކުރުމަށް އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި، އާ ޑިޕްލޮމެޓިކް އެއްބަސްވުންތަކުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގައި އަސްކަރީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވުމަށް އިސްރާއީލަށް އޮތް މިނިވަންކަން ހަނިވެދާނެތީ އިސްރާއީލުގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. މި މައްސަލަ އިތުރަށް ހޫނުވެގެން ދިޔައީ، އިސްރާއީލަށް އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަން އޮތުމުގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށް ޓްރަމްޕް ބާރުއަޅުއްވައި، އެމެރިކާއާ ނުލައި އަދި އޭނާގެ ލީޑަރޝިޕާ ނުލައި އިސްރާއީލަށް މިއަށްވުރެ މާ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. ސަރަޙައްދީ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އޭނާގެ މި ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ގުޅުން ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ބައްޓަންވެގެންދާނެ ގޮތާ މެދު ކުރެވޭ ބަހުސްތައް ވަނީ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެފައެވެ.
![]()
