އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާތަކެއްގައި ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އިސްވެރިންތަކެއް ޝަހީދުވެ، މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު އަލުން ގޯސްވެއްޖެއެވެ. އިސްރާއީލާއި ލުބުނާނާ ދެމެދު ގާއިމުކޮށްފައިވާ ނާޒުކު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާމެދު ސުވާލު ވަނީ އުފެދިފައެވެ. އިއްޔެ، ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް އިސްރާއީލުން ދިން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކެއްގައި، އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ބައެއް އޮފިސަރުން ހިމެނޭހެން މަދުވެގެން 10 މީހުން ވަނީ ޝަހީދުވެފައެވެ.

އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާ އަމާޒުވީ ޚަރްދަލީ-ނަބަޠިއްޔާ މަގުން ދަތުރުކުރި ލުބުނާނު އަސްކަރިއްޔާގެ އުޅަނދަކަށެވެ. ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނި ގޮތުގައި މި ހަމަލާގައި ބްރިގޭޑިއާ ޖެނެރަލް ވަސާމް ސަބްރާ އާއި، ކެޕްޓަން އެލީ ޚޫރީ އަދި ސިފައިންގެ މީހެއް ކަމަށްވާ ޙުސައިން ޣަޒާލް ވަނީ ޝަހީދުވެފައެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން މުޅި ލުބުނާނަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބިފައިވާއިރު، މިއީ މާރޗު މަހު ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުނު ފަހުން ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ގެއްލުމެވެ.

އަސްކަރީ މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި ހަނގުރާމައިގައި ލުބުނާނުގެ އެތައް ސިފައިންނެއް ޝަހީދުވެފައިވީ ނަމަވެސް، މިއީ މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތަކުގައި އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާއެއްގައި ބްރިގޭޑިއާ ޖެނެރަލް ފަންތީގެ އޮފިސަރަކު ޝަހީދުވި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނީ މި ހަމަލާ ދީފައިވަނީ ”ހަނގުރާމަ ހިނގަމުންދާ ސަރަހައްދެއްގައި“ ކަމަށާއި، އެ ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ކުރިން އިސްރާއީލުގެ ފައުޖުތަކާ އެކު މުއާމަލާތްކޮށް ކަންކަން ތަރުތީބުކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި މި ހާދިސާ އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ ކަމަށް އިސްރާއީލުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވިއެވެ.

ލުބުނާނުގެ ލީޑަރުން ވަނީ މިކަމާ މެދު ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. ރައީސް ޖޯސެފް އައުން މި ހަމަލާ ކުށްވެރިކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ މިއީ ލުބުނާނުގެ އިސްތިގުލާލާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ނަވާފް ސަލާމް މި ހަމަލާ ސިފަކުރެއްވީ ”ނުބައި ޖަރީމާއެއް“ގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ޝަހީދުވި ސިފައިންގެ އާއިލާތަކަށާއި ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ތައުޒިޔާ ފޮނުއްވިއެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތައް ހަމައެކަނި އަސްކަރީ އަމާޒުތަކަށް ހަނިވެފައެއް ނުވެއެވެ. ދެކުނުގެ އަވަށެއް ކަމަށްވާ ސަކްސަކިއްޔާއަށް އިސްރާއީލުން ދިން ވައިގެ ހަމަލާއެއްގައި އާންމުންގެ ހަ މީހުން ޝަހީދުވެ، ހަތަރު މީހަކު ޒަޚަމްވި ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދައިރުލް ޒަހްރާނީގެ ހައިވޭއެއްގައި ދަތުރުކުރި އުޅަނދަކަށް ޑްރޯން ހަމަލާއެއް ދީ އިތުރު މީހަކު ވަނީ ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ.

މި ހަމަލާތަކާ އެކު، އިސްރާއީލުން ވަނީ ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގެ ބައެއް އަވަށްތަކުގެ ރައްޔިތުން ޒަހްރާނީ ކޯރުގެ އުތުރަށް ބަދަލުވުމަށް އަންގައި، އާ އަމުރުތަކެއް ނެރެފައެވެ.

މި ލޭއޮހޮރުވުންތައް ހިނގާފައި މިވަނީ، އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން ކުރިއަށްދިޔަ މަޝްވަރާތަކަށްފަހު، ހަމަނުޖެހުންތައް ކުޑަކުރުމަށް ޝަރުތުތަކަކާއެކު ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވިތާ މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ނަމަވެސް، ތަކުރާރުކޮށް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އިއުލާންތައް ނެރުނު ނަމަވެސް ހަނގުރާމަ ދަނީ ކުރިއަށެވެ. އިސްރާއީލާއި ހިޒްބުالله އިން ވެސް ދަނީ ކުރީގެ އެއްބަސްވުންތަކާ ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް އެކަކު އަނެކަކަށް ތުހުމަތު ކުރަމުންނެވެ. ހިޒްބުالله އިން ވަނީ އެންމެ ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކޮށްފައެވެ. އެ ޖަމާއަތުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ އެއްބަސްވުމުގައި ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގައިވާ އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކުގެ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރޗު މަހުގެ ކުރީކޮޅު ވަރުގަދަވި މި ހަނގުރާމައިގައި މިހާތަނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ލުބުނާނުގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާތަކުގައި މިހާތަނަށް 3,500 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޝަހީދުވެ، 10,800 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ޒަޚަމްވެފައެވެ.

އަސްކަރިއްޔާގެ އިސް އޮފިސަރުން ޝަހީދުވެ، ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތަކާއެކު ވެސް ވައިގެ ހަމަލާތައް ކުރިއަށްދާތީ، އެންމެ ފަހުން ގާއިމުކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ރޫޅި، މުޅި ސަރަހައްދަށް ހަނގުރާމަ ފެތުރިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.