ޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުގެ ބާރު ފުޅާކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އެ ގައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އެންމެ ފަހުން ދެއްކެވި ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން، އިންސާނީ އެހީދޭ ޖަމިއްޔާތަކާއި، ގާނޫނީ މާހިރުންނާއި، ފަލަސްތީނުގެ ހައްގުތަކަށް ތާއީދުކުރާ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގެ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ކަންބޮޑުވުންތައް އަލުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.މި ހަފުތާގައި ބޭއްވި ކޮންފަރެންސެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ޔަހޫދީ ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވީ، މިހާރު ޣައްޒާގެ ގާތްގަނޑަކަށް 60 އިންސައްތަ އޮތީ އިސްރާއީލުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ކަމަށާއި، އެ އަދަދު 70 އިންސައްތައަށް އިތުރުކުރުމަށް އަސްކަރިއްޔާއަށް އަމުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އޭނާ މިހެން ވިދާޅުވީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު ސޮއިކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށެވެ.

އެ އެއްބަސްވުމުގައި ވަނީ ޣައްޒާގެ ބޮޑު ބަޔަކުން އިސްރާއީލު ސިފައިން މަޑުމަޑުން ފޭބުމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ.ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލު ސިފައިން ފުރަތަމަ ފައިބަން ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ”ޔެލޯ ލައިން“ ނުވަތަ ރީނދޫ ރޮނގުގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ވަކި ބޯޑަރެއްގެ ފަހަތަށެވެ. ނަމަވެސް، މަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރުވެސް އެ ފޭބުން ހިނގާފައެއް ނުވެއެވެ. ސެޓެލައިޓް މައުލޫމާތުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން ވަނީ އެއްބަސްވެފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުން ބޭރަށް ފުޅާވެ، ޣައްޒާގެ އެތެރޭގައި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކާއި، ދިފާއީ ހުރަސްތަކާއި އިތުރު އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރތައް ގާއިމުކޮށްފައެވެ.މި ކުރިއެރުންތަކާއެކު، ފަލަސްތީނުގެ ބިމާއި އެތަނުގައި ދިރިއުޅޭ ދެ މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުންގެ މުސްތަގުބަލާ މެދު އޮތް ބިރުވެރިކަން ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އިންސާނީ އެހީދޭ އިދާރާތަކުން ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރު ދެމުންދަނީ، އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަޅާފައިވާ ހުރަސްތަކާއި، ކުރިއަށްދާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ސަބަބުން، އަހަރުތަކެއްގެ ހަނގުރާމައާއި ހާލުގައި ޖެހުމަށްފަހު ދިރިއުޅެމުންދާ އާންމުންގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވަމުންދާ ކަމަށެވެ.ގާނޫނީ މާހިރުންވެސް ވަނީ ސީރިއަސް ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ފާޅުކޮށްފައެވެ. ޓްރިނިޓީ ކޮލެޖް ޑަބްލިންގެ އިންޓަނޭޝަނަލް ހިއުމަން ރައިޓްސް ލޯގެ ޕްރޮފެސަރު މައިކަލް ބެކާ ވިދާޅުވީ، ޣައްޒާގެ މައްޗަށް އިސްރާއީލުން ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ބާރު ހިންގުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ޣައިރު ގާނޫނީ ގޮތެއްގައި ބިން ފޭރުން ނުވަތަ ”އެނެކްސޭޝަން“ ކަމަށެވެ. ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ބިން ހޯދުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ އުސޫލުތައް މަނާކުރާ ކަމެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދާއިމީ ސުލްހައަކަށް އޮތް ފުރުސަތު އިތުރަށް ހަނިވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިންސާނިއްޔަތަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކަށް ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ދަނީ ހުއްޓެމުންނެވެ. ފަލަސްތީނުގެ އެތައް ހާސް އާއިލާއެއް ގެދޮރު ދޫކޮށް ދާންޖެހިފައިވާއިރު، ޣައްޒާގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރގެ ބޮޑު ބައެއް، އޭގެ ތެރޭގައި ގެދޮރާއި، ސްކޫލްތަކާއި، ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ފެނުގެ ނިޒާމުތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެ ސުންނާފަތިވެފައެވެ. އެހީދޭ ޖަމިއްޔާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ގިނަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި، ސާފު ފެނާއި، ބޭހާއި ސިއްހީ ޚިދުމަތް ލިބުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެތައް އާއިލާއެއް ތިބީ އިންސާނީ އެހީއަށް ބަރޯސާވެފައެވެ.އިސްރާއީލުގެ އޮފިޝަލުން ޣައްޒާގެ އާބާދީ ”އަމިއްލައަށް ހިޖުރަކުރުން“ ނުވަތަ ”ވޮލަންޓަރީ އެމިގްރޭޝަން“ އޭ ކިޔާ ކަމަކަށް އަލުން އިޝާރާތް ކުރުމާ ގުޅިގެން އިތުރު ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ މިފަދަ ބަސްމަގުގެ ސަބަބުން ފަލަސްތީނު މީހުން އެމީހުންގެ ވަޒަނުން މަޖުބޫރުން ބޭރުކުރުމުގެ ބިރު އުފެދޭ ކަމަށެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުށްވެރިކުރާ ކަމެކެވެ.މިހެން މިކަން އޮތްއިރު، ގިނަ މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން މިހާރު ވަނީ ސަރަހައްދީ އެހެން ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ހުއްޓިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އީރާނާ ގުޅުންހުރި ނުތަނަވަސްކަމާއި ލުބުނާނުގެ މަސްރަހު ހިމެނެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޣައްޒާގެ މައްސަލައިގައި އިސްރާއީލަށް ކުރިމަތިވަމުންދިޔަ ފިއްތުންތައް ފާއިތުވި މަސްތަކުގައި ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ.ނަމަވެސް، ޣައްޒާގައި ތިބި ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް އޮތް ނުތަނަވަސްކަމަކީ ވަގުތުން ވަގުތަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ، އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމާ ގުޅިފައިވާ ފުން އަސަރުތަކެކެވެ. ސަރަޙައްދީ ރައްކާތެރިކަމާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި، އަދި ސިޔާސީ ބާރުވެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާއިރު، ގިނަ އާއިލާތަކެއްގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ މިއަށްވުރެ އަސާސީ ސުވާލެކެވެ. އެއީ، އެތައް އަހަރެއްގެ ހަނގުރާމައާއި، ގެއްލުމާއި، އަދި ސުންނާފަތިވުމަށްފަހު، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބިމުގައި، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ގޭގައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ތިބެވޭނެތޯއާއި، އަލުން ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރެވޭނެތޯ ކުރެވޭ ސުވާލެވެ.