އީރާނާ ގުޅިގެން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގައި ބައިވެރިވެއްޖެ ނަމަ، އޮމާން ”ގޮއްވާލާނެ“ ކަމަށް ބުނެ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ދިން ވަރުގަދަ އިންޒާރާއެކު، މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު އިތުރަށް ނުތަނަވަސްވެ ނުރައްކާތެރި ފައްތަރަކަށް ގޮސްފިއެވެ.ވައިޓް ހައުސްގައި ބޭއްވި ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމެއްގައި ޓްރަމްޕް މިފަދަ ބަހުގެ ހަމަލާއެއް ދިނީ، ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަނޑުގެ މަގު ކަމަށްވާ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރު ބެލެހެއްޓުމުގައި އީރާނާއި އޮމާނުން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރަން އުޅޭކަމުގެ ޚަބަރުތައް ފެތުރިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ސަޕްލައިކުރާ ތެލުގެ 20 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ މިންވަރު މި ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކޮށް އުފުލާއިރު، މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިނާރެވެ.ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވަމުން، އެއްވެސް ބަޔަކަށް އެތަން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ ގާނޫނުތަކަށް ބަލާއިރު، މި ކަނޑުއޮޅީގެ ބޮޑު ބައެއް އޮންނަނީ އީރާނާއި އޮމާންގެ ސަރަހައްދީ އިންވަލުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއީ މި މައްސަލަ އިތުރަށް ބޮޑުވެގެންދާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން ދިން ހަމަލާތަކަކާ ގުޅިގެން އީރާނުން މި ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމާއެކު، ނުތަނަވަސްކަން ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެއަށްފަހު، އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަތުން ބޮޑެތި ފީތައް ނެގުމަށް އީރާނުން ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތައް ބުނާގޮތުން ގުދުރަތީ ކަނޑުއޮޅިތަކުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އަތުން ’ޓޯލް ފީ‘ ނެގުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އިންޝުއަރެންސް ނުވަތަ މަރާމާތު ފަދަ ޚިދުމަތްތަކަށް ފީ ނެގިދާނެއެވެ.އީރާނާއި އޮމާނާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލާފައިވާ ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ދޮގުކުރި ނަމަވެސް، މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕްގެ މި ހަރުކަށި ރައްދުން ދޭހަވަނީ ވޮޝިންގްޓަނުން މިކަމާ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެވެ. މިފަދަ އެއްބަސްވުމެއްގެ ސަބަބުން، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މި މުހިންމު ސަރަހައްދުގައި އީރާނަށް ދާއިމީ ބާރުވެރިކަމެއް ލިބި، ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މިނިވަންކަން ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އެމެރިކާއިން އަދާކުރާ ދައުރު ހަނިވެގެންދާނެ ކަމަށް އެމެރިކާ ބިރުގަނެއެވެ.ޓްރަމްޕްގެ މި ވާހަކަތަކުން ގިނަ ބަޔަކަށް ސިހުން ލިބުނު ސަބަބަކީ، އޮމާނަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ގަލްފު ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ އެންމެ ގާތް އަދި އިތުބާރު ހުރި ބައިވެރިޔާއަށް ވުމެވެ. އަވަށްޓެރި އެހެން ގައުމުތަކާ ޚިލާފަށް، އޮމާނަކީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ހުންނަ ގައުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ގައުމަކީ ސަރަހައްދީ މައްސަލަތަކުގައި ސުލްހަވެރިކަމާއެކު މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ ގައުމެކެވެ.މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމުގެ ކުރިންވެސް، އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދިޔަ ނިއުކްލިއަރ މަޝްވަރާތަކުގައި އޮމާނުން ވަނީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައެވެ. އަދި ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިންވެސް، އޮމާންގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ބަދުރު އަލްބުސައިދީ ވަނީ އެމެރިކާގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާ ގުޅިގެން މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައެވެ.ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ޓްރަމްޕްގެ މި ވާހަކަތައް ސިފަކުރަނީ ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ، ނުރައްކާތެރި އަމަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މުހައްލިލުން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، މިފަދަ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ގައުމަކަށް ބިރުދެއްކުމަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލި، އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދާ ނާޒުކު ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކަށް އިތުރު ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ.މިދަނޑިވަޅުގައި، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ސަރަހައްދުގައި އަސްކަރީ ނުތަނަވަސްކަން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އުޅަނދުފަހަރަށް އަމާޒުކޮށް އިންޒާރުގެ ބަޑިޖަހަމުންދާއިރު، ދެފަރާތުންވެސް ދަނީ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރަމުންނެވެ. ހަމަނުޖެހުންތައް ވަރުގަދަވަމުންދާ ވަރަކަށް، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި މިހާރު ވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ދަތުރުފަތުރުގެ މަގަކަށް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ކުރިމަގު ބައްޓަންވެގެންދާނެ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށެވެ.
![]()
