ލުބުނާނުގެ ރައީސް ޖޯސެފް އައުންއާ އެކު ވައިޓް ހައުސްގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ މުސްލިމުންގެ ގައުމެއް ކަމުގައިވާ ލުބުނާނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ ކަމަށް ވައުދުވެވަޑައިގެންފައެވެ. ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން އަދިވެސް ތިބި ލުބުނާނުގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކުން އެ ސިފައިން ފޭބުމާ ގުޅޭ ސާފު ތާވަލެއް ހާމަކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ.
ޖުލައި 21 ވަނަ ދުވަހު އައުންއާ އެކު ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އިސްރާއީލު ސިފައިން އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ”މަރުހަލާ ކުރިއަށްދާ“ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މާރިޗު މަހުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުން ހިފާފައިވާ އެއްވެސް ސަރަހައްދަކުން އެ ގައުމުގެ ސިފައިން އަދި ފައިބާފައެއް ނުވެއެވެ. މި ވާހަކަތައް ދައްކަވާފައި މިވަނީ، ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ މީހުން އަނބުރާ އައުމަށާއި ހަލާކުވެފައިވާ ތަންތަން އާބާދުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، އެމެރިކާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އެކުލަވާލާފައިވާ ލުބުނާން-އިސްރާއީލް އޮނިގަނޑުގެ ދަށުން ފުރަތަމަ ”ޕައިލެޓް ޒޯން“ އުފެއްދިކަން ވޮޝިންޓަނުން އިއުލާނުކުރި ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އާބާދުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން، ކަނޑައެޅިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާ ފޮނުވައި، އެ ތަންތަނުގައި ހިޒްބުاللهގެ އެއްވެސް އަސްކަރީ ހަރަކާތެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރަން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް، ޕައިލެޓް ޒޯނަށް ހޮވި ފުރަތަމަ ތިން ރަށަކީ އިސްރާއީލުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ރަށްތަކެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، މި އިސްނެގުމުގެ ސަބަބުން އިސްރާއީލު ސިފައިން އެއްވެސް ސަރަހައްދަކުން ފޭބުމެއް ނުހިމެނެއެވެ.
ބައްދަލުވުމުގެ ތެރޭގައި ރައީސް އައުން ވަނީ، މި އޮނިގަނޑު އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލުމުގައި ޓްރަމްޕާއި އޭނާގެ ސަރުކާރުން ވެދެއްވި އެހީތެރިކަމަށް ތައުރީފު ކުރައްވާފައެވެ. އަދި މިއީ ލުބުނާނާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އޮތް ދެކޮޅުވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އެޅުނު ތާރީޚީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކާ ނުވަތަ އެ ގައުމުން ހިންގާ ކަމަށް ބުނާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އޭނާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދައްކަވާފައެއް ނުވެއެވެ.
ޓްރަމްޕް ލުބުނާން ސިފަކުރެއްވީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ”އިހާނެތިކޮށް ކަންތައް ކުރެވިފައިވާ“ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ބޮޑެތި އެހީތަކެއް ފޯރުކޮށްދޭނެ ކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، އެއީ ކޮން ކަހަލަ އެހީތަކެއް ކަމެއް ސާފެއް ނުކޮށްދެއްވައެވެ. އެހީގެ އަމަލީ ފިޔަވަޅުތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން އޭނާ ހަމައެކަނި ވިދާޅުވީ، ”ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ“ ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހިޒްބުاللهގެ ހަތިޔާރު އަތުލުމަށް އަވަށްޓެރި ސޫރިޔާއަށް އެހީތެރިވެވިދާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ކުރިން ދެއްވި ޚިޔާލު އަލުން ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ސޫރިޔާގެ ރައީސް އަހުމަދު އަލް-ޝަރާ އަކީ މާކުރިންވެސް ހިޒްބުاللهއާ ދެކޮޅު ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި، އެކަމުގައި އޭނާއަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ސޫރިޔާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ މީގެ ކުރިން މިފަދަ ހުށަހެޅުންތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް އިންކާރުކޮށްފައެވެ.
ރައީސް އައުން އެދިވަޑައިގެންފިނަމަ، ހިޒްބުاللهއާ ސީދާ ވާހަކަދެއްކުމަށް ތައްޔާރަށް ހުންނެވި ކަމަށްވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، ”އަޅުގަނޑު ހުރިހާ އެންމެންނާވެސް ވާހަކަދައްކަން“ ކަމަށެވެ.
ބައްދަލުވުމަށްފަހު ކުރެއްވި އެހެން އިއުލާނެއްގައި، އެމެރިކާއާއި ލުބުނާނާ ދެމެދު ސީދާ ވިޔަފާރި ދަތުރުތައް އަލުން ފެށުމުގެ ހުއްދަ ޓްރަމްޕް ދެއްވިއެވެ. މިއީ ކޮންމެ އަހަރަކު އަމިއްލަ ގައުމަށް ދަތުރުކުރާ އެތައް ހާސް ލުބުނާން-އެމެރިކާ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާކުރާނެ ނިންމުމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މިދަނޑިވަޅުގައި، ލުބުނާނުގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ ބައިބައިވުންތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑުވެފައެވެ. ހިޒްބުاللهއިން ވަނީ އިސްރާއީލާ އެކު އައުން ބޭއްވި ސީދާ ގުޅުންތަކަށާއި އެމެރިކާގެ އެހީގައި އެކުލަވާލި އޮނިގަނޑަށް ފާޑުކިޔާފައެވެ. ނަމަވެސް އައުން ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވަނީ، ގައުމުގެ ހަމައެކަނި ގާނޫނީ ހަތިޔާރު އެޅި ބާރަކީ ލުބުނާނުގެ އަސްކަރިއްޔާ ކަމުގައި ވާންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސަރަހައްދީ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރޭގައި ލުބުނާނުގެ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމުގެ މައިބަދައަކީ އަސްކަރިއްޔާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަސްކަރިއްޔާއަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިކަން ދިނުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
![]()
