މާތް ﷲގެ އެންމެ ލޯބިވެތި އަޅުންގެ ތެރެއިންވުމަށް ބޭނުން ނުވާނީ ކޮން މުސްލިމަކު ހެއްޔެވެ؟ މި މަގުސަދުގައި ގިނަ މުސްލިމުންނަށްވެސް އެއް ސުވާލެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މާތް ﷲ އެންމެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ އަޅުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަން ޖެހޭނީ ކޮން ސިފަތަކެއްބާއެވެ. މީގެ ޖަވާބު ކީރިތި ޤުރުއާނުން ފެންނަން އެބައޮތެވެ. އެކަލާނގެ ވަނީ ”ޢިބާދުއްރަޙްމާން“ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މުއުމިނުންގެ މާތް ބައެއްގެ ސިފަތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. މި ސިފަތައް ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ ސޫރަތުލް ފުރުޤާންގެ 63އިން ފެށިގެން 76 ވަނަ އާޔަތުގެ ނިޔަލަށެވެ. މިއީ މާތް ﷲގެ ރަޙްމަތާއި ސުވަރުގޭގެ ނިޢުމަތް ލިބިގަތުމަށްޓަކައި މުސްލިމުންނަށް ދެއްވާފައިވާ އަގުހުރި މަގުދައްކައިދިނުމެކެވެ.

މި އާޔަތްތަކުން އެނގިގެންދަނީ އިސްލާމްދީނުގައި ހަގީގީ ކާމިޔާބީއަކީ މުދަލާއި، މަގާމު ނުވަތަ މަޝްހޫރުކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ މީހެއްގެ އީމާންތެރިކަމާއި، އަޚްލާޤާއި އަދި އަމަލުތަކުން ފެންނަން އޮންނަ ކަމެކެވެ. ޢިބާދުއްރަޙްމާނުން ފާހަގަވެގެންދަނީ އެބައިމީހުން ﷲއަށް އަޅުކަންކުރާ ގޮތުންނާއި، އެހެން މީހުންނަށް ބަހައްޓާ އޯގާތެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ.

މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ސިފައަކީ މަޑުމޮޅިކަމެވެ. އެބައިމީހުން ބިމުގައި ހިނގާބިނގާވެ އުޅެނީ ބޮޑާކަމެއް ނެތި، މަޑުމައިތިރިކަމާއެކުގައެވެ. ކޮންމެ ނިޢުމަތަކީ ﷲގެ ހަޟްރަތުން ލިބޭ އެއްޗެއްކަން އެބައިމީހުން ދަނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެހެން މީހުންނަށް ދަށްކޮށް ނުބަލާނެއެވެ. އަދި ދެއްކުންތެރިކަމެއް ނުގެންގުޅޭނެއެވެ.

ދެން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަނެއް ސިފައަކީ ކެތްތެރިކަމާއި އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުމެވެ. މިފަދަ މީހުން އެބައިމީހުންނަށް މުޚާތަބުކޮށް ބަދުބަސް ބުނާ ހިނދު، ރުޅީގެ ބަދަލުގައި އެބައިމީހުން އިޚްތިޔާރުކުރަނީ ސަލާމަތްތެރިކަމާއި އަމާންކަމެވެ. ހަރުކަށި ބަހުން ރައްދުދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އެބައިމީހުން މާފުކޮށް، އެކަންކަން ދޫކޮށްލައި، އެކަން ﷲއަށް ވަކީލުކުރެއެވެ. މިއިން ދަސްކޮށްދެނީ ހަގީގީ ބާރަކީ ޒުވާބުތަކުން މޮޅުވުން ނޫންކަމާއި، އެއީ އަމިއްލަ ރުޅި ކޮންޓްރޯލްކުރުން ކަމެވެ.

މާތް ﷲއާ އެބައިމީހުންނާ އޮންނަ ގުޅުން ދެން ހާމަވެގެންދަނީ ދަމުނަމާދަށް ބަހައްޓާ ފަރުވާތެރިކަމުންނެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ނިދާފައި ތިބޭއިރު، މި މުއުމިނުން ރޭގަނޑުގެ ބައެއް ހޭދަކުރަނީ ނަމާދުގައި ގާއިމުވެ ހުރެ، ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ދަންނަވައި، ޚާލިޤުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއާ ކުއްތަންވުމުގައެވެ. ފަރުޟު ނަމާދުތަކަށްފަހު ކުރެވޭ އެންމެ މާތް ސުންނަތް އަޅުކަމަކީ ދަމުނަމާދުކަމުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.

ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އިތުރަށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، މި މުއުމިނުން ދިރިއުޅެނީ އާޚިރަތް ދުވަހުގެ ބިރުވެތިކަމާއެކުގައެވެ. ނަރަކައިގެ އަޒާބުން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވުމަށް އެދި އެބައިމީހުން އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ﷲއަށް ދުޢާކުރެއެވެ. އަދި އަބަދުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސު އިޞްލާޙުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރެއެވެ. ޚަރަދުކުރުމުގައި އިސްރާފުކުރުމާއި ދަހިވެތިވުމުން ދުރުހެލިވެ، މެދުމިންކަން އިޚްތިޔާރުކުރެއެވެ. ސަބަބަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް މެދުމިންކަން އިޚްތިޔާރުކުރުމަށް އިސްލާމްދީން އަމުރުކުރާތީއެވެ.

ޢިބާދުއްރަޙްމާނުންނަކީ ޝިރުކުކުރުމާއި، މީހުން މެރުމާއި، ޒިނޭކުރުމާއި، ދޮގުހެދުމާއި އަދި ދޮގު ހެކިދިނުން ފަދަ ބޮޑެތި ފާފަތަކުން ދުރުހެލިވާ ބައެކެވެ. އެބައިމީހުން ގެއްލުންދެނިވި ވާހަކަތަކުން ދުރުހެލިވެ، ޣީބަ ބުނުމާއި ބޭކާރު ވާހަކަދައްކާ މަޖިލިސްތަކުން ދުރުވެގަނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެއްވެސް މީހަކީ އުންމީދު ކަނޑާލަންޖެހޭނެ މީހެއް ނޫންކަން ﷲ ހަނދުމަކޮށްދެއްވައެވެ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ތައުބާވެ، އީމާންވެ، ހެޔޮ އަމަލުކުރާ މީހުންގެ އިސްވެދިޔަ ފާފަތައް، އެކަލާނގެ ނިމުމެއްނެތް ރަޙްމަތްފުޅުން ހެޔޮކަމަށް ބަދަލުކޮށްދެއްވައެވެ.

މި މުއުމިނުންގެ ހުރި އަނެއް ރީތި ސިފައަކީ ނަޞޭޙަތް ގަބޫލުކުރުމެވެ. ﷲގެ އާޔަތްތައް ހަނދުމަކޮށްދެވޭ ހިނދު، ޙަޤީޤަތަށް ފުރަގަސްދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އެބައިމީހުން އެކަން އަޑުއަހަނީ ހުޅުވިފައިވާ ސާފު ހިތަކާއެކުގައެވެ.އަދި އެބައިމީހުންނަކީ، އެބައިމީހުންގެ އަނބިދަރިންނަކީ ލޮލުގެ ފިނިކަމެއް ކަމުގައި ލެއްވުމަށާއި، ތަޤުވާވެރިންނަށް އިމާމުން ކަމުގައި ލެއްވުމަށް އެދި، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ﷲ އަށް ދުޢާކުރާ މީހުންނެވެ.

މި އާޔަތްތައް ﷲ ނިންމަވާލައްވަނީ ވަރުގަދަ ވަޢުދުފުޅަކުންނެވެ. ކެތްތެރިކަމާއެކު މި ސިފަތައް ލިބިގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް، ސުވަރުގޭގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖަތައް ދެއްވާނެއެވެ. އެތަނުގައި އެބައިމީހުންނަށް އޮތީ އަމާންކަމާއި ސަލާމުގެ ތަހިއްޔާއެވެ. އަދި އެބައިމީހުން އެތަނުގައި އަބަދަށް ދެމިތިބޭނެއެވެ.