ކުރިއަށް އޮތް 15 އަހަރު ތެރޭގައި އިސްރާއީލުން މިޞްރާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައަކަށް ދާންޖެހިދާނެ ކަމަށް ޒަޔަނިސްޓް ހަރަކާތްތެރިއަކު ބުނުމާ ގުޅިގެން، މެދުއިރުމަތީގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކްސްގެ މުސްތަޤުބަލާ މެދު ބަހުސްތަކެއް ވަނީ ފެށިފައެވެ.

ހޭރޫޓް ސެންޓަރުގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އަދި އިސްރާއީލުގެ ނޭޝަނަލިސްޓް ހަރަކާތުގެ އިސް ބޭފުޅެއް ކަމަށްވާ އަމިއަދު ކޯހެން މި މޭރުމުން ވާހަކަދެއްކެވީ ގުދުސްގައި ބޭއްވި ޖޫވިޝް ނިއުސް ސިންޑިކޭޓް (ޖޭ.އެން.އެސް) އިންޓަނޭޝަނަލް ޕޮލިސީ ސަމިޓުގައެވެ. އިސްރާއީލުގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ސަލާމަތީ ތަޞައްވުރާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަވަމުން ކޯހެން ވިދާޅުވީ، އިސްރާއީލުގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ފޯކަސް އީރާނާއި ޝީޢީ ފިކުރުގެ ޖަމާޢަތްތަކުގެ ކިބައިން، ސުންނީ ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކާއި ސަރަޙައްދީ ބާރުތަކަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށެވެ.

ކޯހެން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ”މިއަދުން ފެށިގެން 15 އަހަރު ފަހުން، އިސްރާއީލުން މިޞްރާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައެއް ކުރާނެ“ އެވެ. އޭނާ މި އަންދާޒާ ބިނާކުރީ މިޞްރާގެ ވެރިކަމަށް މުސްލިމް ބްރަދަހުޑް އަތުވެދާނެ ކަމަށް އޭނާ ގަބޫލުކުރާ ގަބޫލުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. އޭނާ ދެކޭގޮތުގައި މިއީ އިސްރާއީލާއި އޭގެ ބައިވެރިންނަށް ކުރިމަތިވާނެ އާ ގޮންޖެހުމެކެވެ.

މި ވާހަކަތައް އައީ އިސްރާއީލާއި އީރާނާ ދެމެދު، އަދި އީރާނުން ވާގިވެރިވާ ”އެކްސިސް އޮފް ރެސިސްޓެންސް“ ގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ ޖަމާޢަތްތަކާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތަކަށް ފަހު، މެދުއިރުމަތީގެ ބާރުގެ މިޒާޖަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ބެހޭގޮތުން ކުރެވުނު ފުޅާ ބަހުސެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. ކޯހެން އިޝާރާތްކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ބާރުތައް ބަލިކަށިވުމަކީ، އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށް ސުންނީ ހަރަކާތްތަކަކީ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަށް ވެގެންދާނެ އާ ސްޓްރެޓީޖިކް މާޙައުލެއް އުފެދިދާނެ ކަމެކެވެ.

އޭނާގެ ތަޤުރީރުގައި ކޯހެން ވަނީ މުސްލިމް ބްރަދަހުޑަކީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ތަކުރާރުކޮށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެ ހަރަކާތުން މެދުއިރުމަތީގެ ބޭރަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތުރުކީއަކީ ސަރަޙައްދީ ގޮތުން ކުރިއަރަމުން އަންނަ ވާދަވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރައްވައި، އަންކާރާގެ ސިޔާސީ އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް ނުފޫޒަކީ އިސްރާއީލުގެ މަޞްލަޙަތުތަކަށް އޮތް ގޮންޖެހުމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.

އޭނާގެ މި ވާހަކަތަކުން ދޭހަވަނީ، މިޞްރާއި ތުރުކީ ފަދަ ޤައުމުތަކަކީ މުސްތަޤުބަލުގައި ކުރިމަތިވެދާނެ ވާދަވެރިންގެ ގޮތުގައި ދެކޭ އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ އަދި ސަލާމަތީ ދިރާސާވެރިންގެ މެދުގައި އިތުރުވަމުންދާ ވިސްނުމެކެވެ. މިފަދަ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް މިދިޔަ މަހު އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސު ޖޮނަތަން ޕޮލާޑް ވެސް ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި އިސްރާއީލަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ސްޓްރެޓީޖިކް ނުރައްކަލުގެ ގޮތުގައި އީރާނުގެ ބަދަލުގައި ތުރުކީ އަތުވެދާނެއެވެ. އަދި މިޞްރަކީ ވެސް މުސްތަޤުބަލުގައި އޮތް ގޮންޖެހުމެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.

މި ބަހުސަށް ސަމާލުކަން ލިބިފައިވަނީ 1979 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އިސްރާއީލާއި މިޞްރާ ދެމެދު ސުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތުމުންނެވެ. އެ އެއްބަސްވުމަކީ އެތައް އަހަރެއްގެ ހަނގުރާމައަށް ނިމުން ގެނުވި، އަދި އެ ސަރަޙައްދުގައި ހޯދުނު އެންމެ މުހިންމު ޑިޕްލޮމެޓިކް ކާމިޔާބީގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ. އޭގެ ފަހުން، ސިޔާސީ ގޮތުން ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދުނު ނަމަވެސް، ދެ ޤައުމުން ދަނީ އެކި ކަންކަމުގައި ސަލާމަތީ ގޮތުން އެއްބާރުލުން ދެމުންނެވެ.

އިސްރާއީލާއި ތުރުކީގެ ގުޅުމަށް ވެސް އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެކި ބަދަލުތައް އައިސްފައިވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޣައްޒާއާއި، ގުދުސް އަދި ސަރަޙައްދީ ފުޅާ ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދެ ޤައުމުގެ މެދުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުރެއެވެ.

ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި، ހަރަކާތްތެރިން އަދި ސިޔާސަތުތައް ދިރާސާކުރާ މާހިރުން ބައިވެރިވި ޖޭ.އެން.އެސް ސަމިޓުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ސަރަޙައްދީ ސަލާމަތާއި، އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގެ މުސްތަޤުބަލާއި، އަދި މެދުއިރުމަތީގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ޖިއޯޕޮލިޓިކްސް ނަތީޖާތަކުގެ މައްޗަށެވެ.ކޯހެންގެ މި ލަފާކުރުމަކީ އަދިވެސް ހަމައެކަނި އަންދާޒާއެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ކަމެއް ނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތް ދިހަވަރަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި މި ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ މަޝްރަހު ފެނިގެންދާނެ ގޮތަކާ މެދު މިހާރުވެސް ކުރެވެމުންދާ ބަހުސްތަކަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން އިތުރު ބާރެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.