އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ އަދި ސަލާމަތީ ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ކުރެވެމުންދާ ބަހުސްތަކަކާއެކު، ތުރުކީއާ މެދު އެގައުމުން ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުވަމުން އެބަދެއެވެ. ނުފޫޒުގަދަ ބައެއް ފަރާތްތަކުން މިހާރު އަންކާރާ ސިފަކުރަނީ އީރާނާ އެއްފަދަ، ދުރު މުސްތަގުބަލެއްގައި ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

މި ބަހުސް އިތުރަށް ހޫނުވެގެން ދިޔައީ، އިސްރާއީލުގެ ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަފްތާލީ ބެނެޓް މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ”ތުރުކީއަކީ އާ އީރާނު“ ކަމަށް ވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. ބެނެޓް ވަނީ ތުރުކީގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުޣާން ސަރަހައްދީ ނުފޫޒު ފުޅާކުރައްވައި، އިސްރާއީލުގެ އިސްތިރާތީޖީ މަގާމަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ފަދަ އިއްތިހާދުތަކެއް އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވާފައެވެ.

މިއީ ހަމައެކަނި އިންތިޚާބީ ކެމްޕޭނެއްގެ ވާހަކަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްލެވިދާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް، ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުގެ ދިފާއީ އިދާރާތަކުން ވެސް މިފަދަ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އެދުމުގެ މަތިން ތައްޔާރުކުރި ”ނޭގަލް ކޮމިޓީ“ ގެ އިސްތިރާތީޖީ ރިޕޯޓުގައި 2025 ވަނަ އަހަރު އިންޒާރު ދީފައިވާ ގޮތުގައި، ތުރުކީއާ ގުޅިފައިވާ ސޫރިޔާއެއް އުފެދިއްޖެ ނަމަ، އެއީ އީރާނަށްވުރެ ވެސް ބޮޑު ސަލާމަތީ ނުރައްކަލަކަށް ވެދާނެއެވެ. މި ރިޕޯޓާއެކު، މި ބަހުސް ސިޔާސީ ޕޯޑިއަމްތަކުން ރަސްމީ އިސްތިރާތީޖީ ވިސްނުންތަކުގެ ތެރެއަށް ވަނީ ވަދެފައެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ކުރީގެ ދިފާއީ ވަޒީރު ޔޯވް ގަލަންޓް ވެސް ވަނީ މި ބަހުސަށް ބާރުދެއްވައި، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ތުރުކީއާއެކު ބާއްވާ އަސްކަރީ ގުޅުންތަކާ މެދު އަލުން ވިސްނުމަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އެއީ ތުރުކީއަކީ ނޭޓޯގެ މުހިންމު މެންބަރަކަށްވެފައި، އެ އިއްތިހާދުގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އަސްކަރީ ބާރު ކަމުގައި ވީނަމަވެސްމެއެވެ.

ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވެސް ވަނީ ތުރުކީގެ ސަރަހައްދީ ނުފޫޒާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ދާދިފަހުން ވަނީ ތުރުކީއާ ޒަމާނުއްސުރެ ޚިލާފުތައް އޮންނަ ގްރީސް އާއި ސައިޕްރަސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ސަރަހައްދީ ބައިވެރިވުމުގެ އޮނިގަނޑެއް ކުރިއަށް ނެރުއްވާފައެވެ. މި އިސްނެގުމަކީ ސަރަހައްދުގައި އުފެދެމުން އަންނަ ”ސުންނީ ސިޔާސީ ބްލޮކް“ އާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުގެ ލީޑަރުން ސިފަކުރައްވައެވެ.

ނަމަވެސް، އިސްރާއީލުގެ ހުރިހާ އެންމެން ތުރުކީ އާއި އީރާނާ އަޅާކިޔުމަށް އެއްބަހެއް ނުވެއެވެ. އިސްރާއީލުގެ ކުރީގެ ޑިޕްލޮމެޓް އެލޮން ޕިންކާސް ވަނީ މި ވާހަކަތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ގޮންޖައްސަވައި، ތުރުކީން ދުވަހަކުވެސް އިސްރާއީލު ނައްތާލުމަށް ގޮވާލާފައި ނުވާ ކަމަށާއި، އަދިވެސް އެގައުމާއެކު ރަސްމީ ސަފީރުކަމުގެ ގުޅުން ބާއްވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. ޕިންކާސްގެ ނަޒަރުގައި، އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ބޭރުގެ ނުރައްކާތަކެއް ދެއްކުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާތީ، މި އަޅާކިޔުމަކީ އޮޅުވާލުމެކެވެ.

މިދަނޑިވަޅުގައި، ތުރުކީގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ އަންކާރާއިން ސަރަހައްދީ ބާރުވެރިކަން ހޯދަން އުޅޭ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރައްވާފައެވެ. ޚާރިޖީ ވަޒީރު ހާކާން ފިދާން ވިދާޅުވީ، އަސަދުގެ ސަރުކާރަށް ފަހު އުފެދޭ ސޫރިޔާގައި ތުރުކީގެ ދައުރަކީ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުން ކަމަށެވެ. އަދި ސޫރިޔާ އާއި އިރުމަތީ މެޑިޓެރޭނިއަން ސަރަހައްދުގައި އިސްރާއީލުން ހިންގާ ބައެއް އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ދެގައުމަށް ވެސް އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން ވަށާލެވިފައިވާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭ ކަމަށް ތުރުކީގެ ލީޑަރުން ވިދާޅުވެއެވެ.

މި ބަހުސް މިހާރު ވަނީ މެދުއިރުމަތިން ބޭރަށް ވެސް ފެތުރިފައެވެ. އެމެރިކާގެ ބައެއް ސިޔާސީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެއްވާ ގޮތުގައި ކުރިމަގުގައި ތުރުކީއަކީ ހުޅަނގުގެ މަސްލަހަތުތަކަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް ބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި މިއީ ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އީރާނަށް އަމާޒުކުރުމަށްފަހު، އާ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ވާދަވެރިއަކު އުފެއްދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ.

ބަހުގެ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ގިނަ މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދެގައުމުގެ މެދުގައި ސީދާ ކުރިމަތިލުމެއް ހިނގުމަކީ ދުރު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އެފަދަ ކަމަކުން ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑެތި ނުރައްކާތައް ދެގައުމަށް ވެސް ރަނގަޅަށް އެނގޭތީއެވެ. ތުރުކީއަކީ ނޭޓޯގެ މުހިންމު މެންބަރަކަށް ވާއިރު، އިސްރާއީލަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަސްކަރީ ބާރުތަކުގެ ތެރެއިން އެކެކެވެ.

މިވަގުތަށް ބަލާއިރު، މި ދެމެދުގައި އޮތް ވާދަވެރިކަމަކީ ވަގުތުން ކުރިމަތިލުމަކަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތަށްވުރެ ބޮޑަށް، އިސްތިރާތީޖީ ޝައްކުތަކާއި ސިޔާސީ މެސެޖުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނެއެވެ.