ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމާ ގުޅިގެން ތެލުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލި، ސަޕްލައި މެދުކެނޑި، ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކެއްގެ އިގްތިސާދަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރާފާނެ ކަމުގެ ބިރު ބޮޑުވެ، ހަކަތައިގެ ބޮޑު ކާރިސާއަކާ ދުނިޔެ މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގާތްވެފައެވެ.

ދުނިޔޭގެ ހަކަތައާ ބެހޭ މާހިރުން މިހާރު އިންޒާރު ދެއްވަނީ، މުހިންމު ދަތުރުފަތުރުގެ މަގެއް ކަމަށްވާ މި ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވެފައި އޮންނަތާ ހަފުތާތަކެއް ވެއްޖެ ނަމަ، ތެލުގެ ބާޒާރު ނުރައްކާތެރި ”ރަތް ރަށަފަށް“ ނުވަތަ ”ރެޑް ޒޯން“ އަކަށް ވެއްޓިދާނެ ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮންނަ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ކަނޑުމަގުން ދުނިޔެއަށް ފޮނުވާ ތެލާއި ގޭހުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާ މުހިންމު މަގެކެވެ. އީރާނު ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން މި މަގުން ދަތުރުކުރާ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެ، ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 14 މިލިއަން ފީފާގެ ތެޔޮ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ނުލިބި ވަނީ މެދުކެނޑިފައެވެ.

މި އިންޒާރު ދީފައިވަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް އެނާޖީ އެޖެންސީ (އައި.އީ.އޭ) އިންނެވެ. އެ އެޖެންސީގެ އިސްވެރިޔާ ފާތިހް ބިރޯލް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މިއީ މި ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަމަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު އެއް ނުރައްކަލެވެ.

އެ އެޖެންސީން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ބޮޑެތި ގައުމުތަކުން ނެރުނު ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ ރިޒާވްގެ ސަބަބުން މި ކާރިސާ ވަގުތީ ގޮތުން މަޑުޖެހުނެވެ. ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ބާޒާރު ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ދުނިޔޭގެ ރިޒާވްތަކުން ގާތްގަނޑަކަށް 400 މިލިއަން ފީފާގެ ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އެ ރިޒާވްތައް މިހާރު ދަނީ ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ހުސްވަމުންނެވެ.

”ރެޑް ޒޯން“ މި ލަފުޒުން އިޝާރާތް ކުރަނީ، ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައިއަށް ކުއްލިއަކަށް އަންނަ ޑިމާންޑް ފޫނުބެއްދޭ ނުވަތަ އިތުރު ހުރަސްތަކަށް ކެތްނުކުރެވޭ ހާލަތަށެވެ. މި މިންގަނޑަށް ވާސިލުވުމުން، ދެން ދިމާވާ ކިތަންމެ ކުޑަ މައްސަލައަކުން ވެސް ތެޔޮ ލިބުން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވެ، އަގުތައް އިންތިހާއަށް އުފުލިގެންދާނެއެވެ.

ތެލުގެ އަގު މިހާރު ވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފައެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ފީފާއެއް 72 ޑޮލަރަށް ހުރި ބްރެންޓް ކުރޫޑްގެ އަގު މިހާރު ވަނީ 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާފައެވެ. މަސްރަހު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ހަމަލާތައް އަލުން ފެށިއްޖެ ނަމަ، އަގުތައް 120 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މުހައްލިލުން ދެއެވެ.

މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މިހާރު ވެސް ދަނީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރަމުންނެވެ. އެތައް ގައުމެއްގައި ޕެޓްރޯލާއި ޑީސަލްގެ އަގު އުފުލިފައިވާއިރު، މަތިންދާބޯޓަށް އަޅާ ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވުމުން އެއާލައިންތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. އަދި ދަތުރުފަތުރުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެއްޗާއި މުދަލުގެ އަގުތަކަށް ވެސް އޭގެ އަސަރު ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

މި ކާރިސާ އިތުރަށް ގޯސްވެއްޖެ ނަމަ، އެފްރިކާއާއި އޭޝިއާގެ ފަގީރު ގައުމުތަކަށް ކުރާ އަސަރު އެންމެ ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ތެޔޮ ލިބުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ދަތިވެއްޖެ ނަމަ، ކާބޯތަކެތީގެ ނާމާންކަމާއި، އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމާއި، އިގްސާދީ ناسލާމަތްތެރިކަން ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މާހިރުން ދެއެވެ.

ހޫނު މޫސުމުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ޑިމާންޑް އިތުރުވުމަކީ ވެސް މިހާރު ވެސް ދަތިވެފައިވާ ތެލުގެ ސަޕްލައިއަށް ކުރިމަތިވާ އިތުރު ޕްރެޝަރެކެވެ. މުޅި ދުނިޔޭގެ އެއާލައިންތަކުން ދަނީ ޓިކެޓްގެ އަގު ބޮޑުނުކޮށް، އޮޕަރޭޝަނަލް ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

މިދަނޑިވަޅުގައި، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދާ ޑިޕްލޮމެޓިކް ވާހަކަތައް ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލުމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން އެދެނީ ހަނގުރާމައިގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ލުޔެއް ހޯދުމަށެވެ.

އޭޕްރީލް މަހު އިއުލާނުކުރި ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ރަސްމީގޮތުން އަދިވެސް އޮތް ނަމަވެސް، ތެޔޮ އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކަށް އަލުން ހަމަލާދީފާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމުން ބާޒާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލަބޮލިވެފައެވެ.

ހަކަތައާ ބެހޭ މުހައްލިލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި މިހާރުން މިހާރަށް ހުޅުވާލި ކަމުގައި ވިޔަސް، ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗެއިންތަކާއި އަގުތައް މުޅިން ހަމައަކަށް އެޅުމަށް އަދި މަސްތަކެއް ނަގާނެއެވެ.