ދާދި ފަހުން ސަރުކާރުން ޔުނީފޯމަށް ގެނަސްފައިވާ ބަދަލުތަކާމެދު ދީނީ ޝައިޚެއްގެ ވީޑިއޯއެއް ފެނުމުން އެވާހަކަ ދެއްކެވުމުގައި އެބޭކަލަކު ގެންގުޅުއްވި ދީނީ ޖަޒުބާތުގެ ސަބަބަބުން އަޅުގަނޑު ހީކުރީ ކުރީގެ ޔުނިފޯމުގައި ހަލާލަށްވުރެ ހަރާންކަންތައް ގިނަވާތީ ސަރުކާރުން ގެންނެވި ހަލާލު އިސްލާހަށް ތާއީދުކުރައްވައި ކީރިތިކުރެއްވީހެންނެވެ. އަދި ސިޔާސީ ބައެއް ބޭފުޅުން އެ އިސްލަހާމެދު ނުރުހިފައި ޓުއިޓުކުރައްވާފައިވާތީވެ މީގެ ހަގީތަކީ ކިބައިތޯ ބަލާލަންޖެހުނީއެވެ.

އާދެ، ދިވެހި ރާއްޖެއަކީ މުސްލިމު ގައުމަކަށްވާތީވެ ޔުނިފޯމުގައި އައުރަ ނިވައިވޭތޯ ނުވަތަ ނުވޭތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. ޔުނިފޯމުގައި އައުރަ ނިވައިނުވުމުގެ މައްސަލައެއް އޮވެއްޖެނަމަ އެކަން ހައްލުކުރަން ވެސް ޖެހެއެވެ. ޔުނީފޯމުގައި އޮތް އައުރަ ނިވައިނުވުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ބަލައިފި ނަމަ އޭގައި ދެގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. އެއްގެއްލުމަކީ ޔުނީފޯމު ބަދަލުނުކޮށް ހުރިގޮތަށް ބަހައްޓައިފި ނަމަ ދީނީގޮތުން ކުރިމަތިވާ އައުރަ ނިވައިނުވުމުގެ ގެއްލުމެވެ.

 އަނެއް ގެއްލުމަކީ ޔުނީފޯމު ބަދަލުކޮށްފި ނަމަ މާލީގޮތުން ކުރިމަތިވާ އިސްރާފުގެ ގެއްލުމެވެ. ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތިވެއްޖެ ނަމަ އިސްލާންދީނުގައި ކަންތައް ކުރަން ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ އުސޫލަކީ އޭގެ ތެރެއިން ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފުމެވެ. އޭގެ އަސްލަކީ (لاضَرَرَ وَلاضِرارَ)ގެ ގަވާއިދެވެ. (މާނައީ: ގެއްލުން ދިނުމެއް ވެސް އަދި ގެއްލުން ލިބިގަތުމެއް ވެސް ނުވެއެވެ.)  މި ގަވާއިދު  ބިނާވެފައިވަނީ ރަސޫލުﷲ (ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ ބަސްފުޅު (لاضَرَرَ وَلاضِرارَ ) ގެ މައްޗަށެވެ. މި ގަވާއިދުގެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ނުވަތަ އެއް ބޭނުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން މީސްތަކުންނަށް އެ ބައިމީހުންގެ ދީން ރައްކާތެރިވުމާއެކު މުޖުތަމައުގެ ސުލްހަމަސަލަސްކަން ރައްކާތެރިވެގެން ދިއުމެވެ.

އާދެ! އިސްވެދެންނެވުނު “ ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތިވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފުމުގެ“ ގަވާއިދު  ވުޖޫދުވެފައި ވަނީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ އަލީގައެވެ. ޤުރުއާނުގެ ދަލީލުތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ދަލީލަކަށް އަލިއަޅުވައިލާނަމެވެ. (إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ ۖ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ) (އަލްބަޤަރާ 173 ) މާނައީ: ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެ ކަލާނގެ ހަރާންކުރައްވާފައިވާކަން ކަށަވަރީ، މުޅަ ތަކެއްޗާއި، ލެޔާއި، އޫރުމަހާއި، اللَّه ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތެއްގެ ނަންގަނެ ކަތިލާ ތަކެއްޗެވެ. ފަހެ، މަޖުބޫރު ވެއްޖެމީހާ ނުކިޔަމަންތެރިކަމެއް އަދި ހައްދުފަހަނަޅައި ދިޔުމެއްނެތި (އެތަކެތިން ކެއުމުގައި) އެމީހާގެ މައްޗަކަށް ފާފައެއް ނެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން اللَّهއީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ ރަޙިމުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.

         ދަނެއު، އެ އާޔަތުގައި ދެ ޙުކުމެއް ބަޔާން ވެގެންވެއެވެ. އެއް ޙުކުމަކީ މުޅަތަކެއްޗާއި ލެޔާއި އޫރުމަސް ހަރާންވުމުގެ ޙުކުމެވެ. އަނެއް ޙުކުމަކީ އެ ތަކެތި ކެއުމަށް މަޖުބޫރު ވެއްޖެ މީހަކަށް ހުއްދަވުމުގެ ޙުކުމެވެ. އެގޮތުން އާޔަތުގައި ދެ ގެއްލުކަށް އިޝާރާތް ކުރެވިފައިއެވެ. އެއް ގެއްލުމަކީ ﷲ ހަރާންކުރެއްވި އެއްޗެއް ކެއުމެވެ. އަނެއް ގެއްލުމަކީ ބަޑުހައިހޫނުކަމުން ފުރާނަ ހުސްވެދާނެކަމުގެ ބިރު ހީވުމެވެ. ދެ ގެއްލުމުން ބޮޑީ ފުރާނަ ހުސްވުމެވެ. ދެ ގެއްލުމުން ކުޑައީ އެ ހާލަތުގައި މުޅަތަކެތި ކައިގެން ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމެވެ. އެ ޙާލަތުގައި އިސްކަންދެވޭނީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށެވެ.(ޢަލްވާން،ޖ 2،  ސ 427) ސަބަބަކީ އެ ފަދަ ވަގުތުތަކުގައި އެ ތަކެތި ކައިގެން ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރުމަށް ޝަރީއަތުގައި ހުއްދަ ދެއްވާފައިވާތީއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ ދީލަތިކަމެވެ. އެ ކަމުގައި އާދަމުގެ ދަރިއެއްގެ ހައްގެއް ނުވެއެވެ. ﷲ ގެ ހައްގުތައް ބިނާވެފައިވަނީ މާފު ކުރުމާއި ލުއިދިނުމުގެ މައްޗަށެވެ.

ސުންނަތުގެ ދަލީލުތައް ވެސް ވަރަށް ގިނައެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ދަލީލަކަށް އަލިއަޅުވައިލާނަމެވެ. وعن أبي هريرة رضي اللَّه عنه قال : بَال أَعْرَابيٌّ في المسجِد ، فَقَامَ النَّاسُ إِلَيْه لِيَقَعُوا فِيهِ ، فقال النبي صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم : دَعُوهُ وَأَرِيقُوا عَلى بَوْلِهِ سَجْلاً مِنْ مَاءٍ، أَوْ ذَنُوباً مِن مَاءٍ ، فَإِنَّما بُعِثتُم مُيَسِّرِينَ ولَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ » (ބުޚާރީ) މާނައީ: މާތްاللَّه ރުއްސުންލެއްވި އަބޫހުރައިރާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ. (އެއް ދުވަހަކު) ރަށްފުށުގެ މީހަކު (އައިސް) މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި (ހުރެގެން) ކުޑަކަމުދާން ފެށިއެވެ. އެހިނދު (އެ ތާނގައި ތިއްބެވި) ބައެއް ބޭކަލުން އެ ކަން މަނާކުރުމަށް ޓަކައި އެ މީހާއާ ދިމާއަށް ދާން ތެދުވެވަޑައިގެންފިއެވެ. ފަހެ نبيއާ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم އެ ބޭކަލުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. (އޭނާ އާއި ދިމާއަށް އެއްޗެއް ނުބުނެ) ދޫކޮށްލައްވާށެވެ. އަދި އޭނާ ކުޑަކަމުން ދިޔަތަނުގެ މައްޗަށް ފެން ބާލިދީއެއް އޮއްސަވައިލައްވާށެވެ. މިހެނީ ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން ރަސޫލާ ފޮނުއްވިފައިވަނީ ލުއިފަސޭހަ ގޮތް އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވުމަށް ޓަކައިއެވެ. އަދި ތިމަން ރަސޫލާ ފޮނުއްވިފައިވަނީ އުނދަގޫގޮތް އިޚްތިޔާރުކުރުމަކަށް ނޫނެވެ.

        ދަނެއު، މިސްކިތުގައި ކުޑަކަމުން ދިއުމަކީ ހުއްދަކަމެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް އިސްވެދިޔަ ބަސްފުޅުގައި ރަށްފުށުގެ މީހަކު މިސްކިތަށް ކުޑަކަމުދާން ފެށުމުން ބައެއް ބޭކަލުން އެ ކަން މަނާކުރުމަށް ޓަކައި އެ މީހާއާއި ދިމާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް ތެދުވެ ވަޑައިގަތުމުން ފަހެ نبيއާ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم އެ ބޭކަލުންނަށް އެ ކަން މަނާކުރެއްވިއެވެ. ސަބަބަކީ މިސްކިތުގައި ކުޑަކަމުން ދިއުމުން ލިބޭ ގެއްލުމަށް ވުރެ އެ ވަގުތު އެކަން މަނާކުރުމުން އެމީހާއަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުން ބޮޑުވެދާނެތީއެވެ. އެއީ އެކަން މަނާކުރުމުން ފަހަރެއްގައި އޭނާ ދުއްވާގަތުން އެކަށީގެންވާތީއެވެ. އޭރުން މިސްކިތުގެ އެހެން ތަންތަނަށް އެ ނަޖިހުގެ އަސަރު ފޯރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމަކަށްވާތީއެވެ. އަދި އޭނާ ލައިގެންހުރި ހެދުމުގައި ޖެހި ހެދުން ނަޖިސްވުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އޭގެ އިތުރުން ކުޑަކަމުން ދާން ފަށާ މީހާ އެ ކަން ފުރިމަހަނުކޮށް މެދުތެރޭން އޭގެ ބައެއް ހިފަހައްޓައިފި ނަމަ ސިއްހީ ގެއްލުމެއް ވުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެ ހުރިހާ ގެއްލުނަތަކަށް ވުރެ ކުޑަގެއްލުމަކީ އޭނާ ކުޑަކަމުގޮސް ނިމުމުން އެ ތަން ސާފުކޮށްލުމެވެ.

     މިތަނުގައި އުފެދޭ ސުވާލަކީ މިސަރުކާރަކީ ދަންނަބޭކަލުންގެ ސަރުކާރަކަށްވީ ހިނދު ޔުނިފޯމުގެ އައުރަ ނުވައިނުވާ މައްސަލައާއި ޔުނިފޯމަށް ގެނެވޭ ބަދަލުތަކުން ނިކުންނާނެ ބެކާރު ޚަރަދުގެ މައްސައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ތައުލީމީ ވުޒާރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދަންނަބެކަލުންނާއި މަޝަވަރާ ނުކުރެއްވީ ފަހެ ކީއްވެގެންހެއްޔެވެ؟!

ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތި ވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަ ގެއްލުމުގައު ހިފުމުގެ މާނަ  

        ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތި ވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފުމުގެ މާނައަކި ކޮންމެ ދެ ގެއްލުމެއް އެއްކުރުމަށް ފަހު އޭގެ ތެރެއިން ކުޑައެތި އިޚްތިޔާރުކުރުމަށް ހުއްދަކުރާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ﷲ އާއި އެ އިލާހުގެ ރަސޫލާ މަނާކުރެއްވި ކޮންމެ ކަމަކީ އޭގައި ގެއްލުން ހިމެނޭ ކަންތަކެވެ. އަދި އަސްލަކީ ކޮންމެ ގެއްލުމަކުން ދުރުވެ ތިބުމެވެ. އެހެންކަމުން މާނައަކީ އެފަދަ ގެއްލުމެއް އެއްކޮށް ދުރުކުރުމަށް ޝަރުޢީ އުޒުރެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ އޭގެ ތެރެއިން ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފުމެވެ.

ދެގެއްލުން ކުރިމަތި ވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފާނެ ގޮތުގެ މަންހަޖު

        ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތި ވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަ ގެއްލުމުގައި ހިފަން ޖެހެއެވެ. އަދި ދެ ގެއްލުން ކުރިމަތިވެއްޖެ ނަމަ އެ ތަނުން އިޚްތިޔާރުކުރާނީ ކޮން ގެއްލުމެއްތޯ ކަނޑައަޅަން ޖެހެނީ ވަކި މަންހަޖެއްގެ (މެތެޑެއްގެ) ދަށުންނެވެ. އެއީ:

އެކެއް: ދެ ގެއްލުމުގެ ދަރަޖަ  ޝަރުޢީ މަގުސަދުގެ މައްޗަށް ވަޒަންކުރުން

        އަރަބި ބަހުގައި މަގުސަދުގެ ލަފުޒު ތަފާތު މަނާގައި އާދެއެވެ. އެ ގޮތުން “ ކަމަކަށް ބަރޯސާވުން“ ، ”ތެދުމަގުގައި ސާބިތުވެހުރުން“ ، ”ޢަދުލުވެރިވުން“ ، ”އެއްޗެއް މުގުރައިލުން ނުވަތަ އުވައިލުން“ ފަދަ މާނަ ހިމެނެއެވެ. އިޞްޠިލާޙުގައި ޝަރުޢީ މަޤުޞަދުގެ މާނައަކީ އެ އުސްއަލިތަކެއް ހާސިލުކޮށްގަތުމަށް ޓަކައި ޝަރީއަތުގައި ކަނޑައެޅުއްވެވުނު ލަނޑުދަނޑިތަކެވެ.

       ޝަރުޢީ މަގުސަދުތަކަށް ޝަރީޢަތުގައި ތަރުތީބު ދެވިފައިވަނީ ތިން ދަރަޖައަކަށެވެ. އެ ގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްކަންދޭން ޖެހޭނީ ޟުރޫރީ މަގުސަދުތަކަށެވެ. ދެވަނައަށް ހާޖަތް ފުއްދައިގަތުމަށް ބޭނުންވާ މަގުސަދުތަކަށެވެ. ތިންވަނައަށް ކަމެއް ފުރިހަމަކޮށްގަތުމަށް ބޭނުންވާ މަގުސަދުތަކަށެވެ.

ޟުރޫރީ މަގުސަދު: ޟުރޫރީ މަގުސަދަކީ އެ މަގުސަދެއް ގެއްލިއްޖެ ނަމަ އިންސާނާގެ ދުނިޔެ ނުވަތަ އާޚިރަތް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަންތައްތަކެވެ. މިސާލަކަށް ކައިވެނީގެ މަސްލަހަތު، ނަމާދު ގާއިމުކުރުމުގެ މަސްލަހަތު، އައުރަނިވައިކުރުމުގެ މަސްލަހަތު ފަދަ ކަންތަކެވެ.

ހާޖަތުގެ މަގުސަދު: ހާޖަތުގެ މަގުސަދަކީ އެ މަގުސަދެއް ގެއްލިއްޖެ ނަމަ ތަކުލީފާއި ބުރައިގެ ތެރެއަށް އިންސާނާ ވެއްޓިގެން ހިނގައިދާނެ ކަންތައްތަކެވެ. މިސާލަކަށް އުޒުރު ވެރިޔާއަށް ތަޔަށްމަމުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެވުމުގެ މަސްލަހަތު، ނުވަތަ ގާނޫނުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްލަހަތު ފަދަ ކަންކަމެވެ. 

ފުރިހަމަކުރުމުގެ މަގުސަދު: ފުރިހަމަކުރުމުގެ މަގުސަދަކީ  އެ މަގުސަދެއްގެ ބޭނުންހިފުމުން ފުރިހަމަވެ ޒީނަތްތެރިވާ ކަންތައްތަކެވެ. މިސާލަކަށް ކުލަކުލައިގެ ފޮތި ގުޅުވުމާއި ހުވަނދުލުމާއި މީރުވަސް ދުވާތަކެތި ބޭނުން ކުރުމުގެ މަސްލަހަތު ފަދަ ކަންތަކެވެ.

އާދެ! ޔުނިފޯމުގައިވާ ”އައުރަ ނިވައިނުވުމުގެ މައްސަލަ“ ހިމެނެނީ ޟުރޫރީ މަގުސަދުގެ ތެރޭގައިއެވެ. އަދި ޔުނިފޯމަށް ”އެއްގޮތްރުމުގެ ނަމުގައި ގެނަސްފައިވާ ޑިޒައިނާއި ކުލަބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލަ“ ހިމެނެނީ ފުރިހަމަކުރުމުގެ މަގުސަދުގެތެރޭގައިއެވެ. އެހެންކަމުން މިމައްސަލާގައި ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭނީ ހަމައެކަނީ އައުރަ ނިވައިކުރުމުގެ މަގުސަދުގެ މައްޗަށެވެ. ކުލައާއި މުޅި ޔުނިފޯމުުގެ ޑިޒައިން ބަދަލުކުރުމުގެ މައްޗަކަށްނޫނެވެ. ކުރީގެ ޔުނިފޯމުގެ އަންހެން ޖިންސަށް ހަރުވާޅިއާއި އިސްކާފު އިތުރުކޮށްލުމުން އައުރަ ނިވައިކުރުމުގެ މައްސަލަ  ހައްލުވީއެވެ.

ދޭއް: ޚާއްޞަ މަސްލަހަތަށް ވުރެ އާއްމު މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދިނުން

ޔުނީފޯމު ބަދަލުކުރުމުގައި އޮތީ ދެ މަސްލަހަތެކެވެ. އެއް މަސްލަހަތަކީ ސަރުކާރުގެ މަސްލަހަތެވެ. އެއީ ޚާއްސަ މަސްލަހަތެކެވެ. އޭގައި އޮތީ މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ސަރުކާރު ރީތިވުމާއި ރައްޔަތުންގެ ތާއީދު ލިބުމުގެ މަސްލަހަތެވެ. އެނެއް މަސްލަހަތަކީ ރައްޔަތުންގެ މަސްލަހަތެވެ. އެއީ އާއްމު މަސްލަހަތެކެވެ. އޭގައި އޮތީ ލުއިފަސޭހަވުމާއި ރައްޔަތުންނަށް ޚަރަދުބަރަދު ކުޑަވުމުގެ މަސްލަހަތެވެ. އެހެންކަމުން ޔުނީފޯމު ބަދަލުކުރުމުގައި އިސްކަންދޭންޖެހޭނީ ސަރުކާރުގެ މަސްލަހަތަށްވުރެ ރައްޔަތުންގެ މަސްލަހަތަށެވެ. ނަމަވެސް ސަރުކާރަށް އިސްކަންދެވިފައިވަނީ އޮޅުމަކުން ވިޔަސް ރައްޔަރުންގެ މަސްލަހަތަށްވުރެ އަމިއްލަ މަސްލަހަތަށެވެ. އެއީ ސަލަފުގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމެކެވެ. އެހެނީ ހަދީސުފުޅެއްގައިވެއެވެ. ”ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން ރަސޫލާ ފޮނުއްވިފައިވަނީ ލުއިފަސޭހަ ގޮތް އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވުމަށް ޓަކައިއެވެ. އަދި ތިމަން ރަސޫލާ ފޮނުއްވިފައިވަނީ އުނދަގޫގޮތް އިޚްތިޔާރުކުރުމަކަށް ނޫނެވެ.“  

ޔުނީފޯމަށް ގެނެވުނު ބަދަލުގައި ހުރި ލޮލަށްކަށިލާ ބައެއް ކަންތައްތައް

ލޮލަށް ކަށިލުމަކީ އެއްޗަކަށް ބައިލައިލުމުން އެއަކާ ތިމާގެ އަސްލަކާ ގުޅުމެއް ނެތްކަން ހިތަށް އިހުސާސްކޮށްދިނުމެވެ. ލޮލަށް ކަށިލުމުގެ ލަފުޒަކީ އައްޑޫގައި މޮށައުޅޭ ބަހެކެވެ.

ޔުނީފޯމަށް ގެނެވުނު ބަދަލުގައި ލޮލަށްކަށިލާ ބައެއް ކަންތައްތައް އެބަހުއްޓެވެ. ޝައިޚުގެ (ކުރީގައި އިޝާރާތްކުރި) ވީޑިއޯގެ  ވާހަކަފުޅުގައި ދީނީ ރާގެއްހުރުމުން އަޅުގަނޑު ހީކުރީ ޔުނީފޯމަށް ގެނެވުނު ބަދަލުތައް ހުންނާނީ ދެ ޖިންސުގެ ރޫހަށް އަމާޒުކުރެވިގެން ފަރުމާކުރެވިފައިކަމަށް ހެންނެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަޑަށް ފެނުނީ އެއާ ޚިލާފަށެވެ. މިސާލަކަށް އަންހެން ދަރިވަރުންގެ ރަސްމީ ޔޫނިފޯމު ހުރީ ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލެވިއެވެ. މަތީ ބައިގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ގަމީހެއްގެ ވާހަކައެވެ. އަދި އޭގެ ޑިޒައިން ވެސް ހުރީ ފިރިހެނުން އާއްމުކޮށް ލައިއުޅޭ ގާމީސްތަކާ އެއްވައްތަރަކަށެވެ.

ކުރެހުމަށް ބާލައިރު މެދުގައި ގޮށްފޮތިގަޑެއް ވެސް އަޅާފައި ހުރިކަން ފާހަނގަވެއެވެ. އަދި ގޮތްތައް ވެސް އަޅާފައި ހުރި ކަމަށް ކުރެހުމުން ދައްކައެވެ. ކުރެހުމަށް ބަލާއިރު އެ ގަމީސް ވައްތަރީ އަންހެން ކުއްޖެއްގެ ހެދުމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފިރިހެން ކުއްޖެއްގެ ގަމީހަކާއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި އަންހެންކުދީންނަކީ ހެދުމުގެ މެދުން ފަޅާފައި ގޮށްއަޅިގެން ހެދުން ލައި އުޅޭބައެއްނޫނެވެ. އެއީ ހެދުމުގެ މޭމަތިން މެދުން ފަޅާފައި ގޮށްއަޅައިފައިހުރުމުން ގެނެވޭ އަމިއްލަ ހަރަކަތަކުންވިޔަސް އައުރަ ކަޝްފުވުމުގެ ބިރުހީވާތީއެވެ. ނުވަތަ ދެވޭ ކުއްލި ހަމަލާއަކުން ފަސޭހަކަމައެކު ގޮށް ފުކުރައިގެން ނުވަތަ ގޮތްވަޅުތަކުން ދެމިގެންވިޔަސް އައުރަ ކަޝްފުވުމުގެ ބިރުހީވާތީއެވެ. ކޮންމެ އަކަސް އަންހެނުންގެ އާއްމު ހެދުންތައް ހުންނަނީ މޭމައްޗަށްވާ ހިސާބު ރައްކާތެރިގޮތަކަށް ރޮދިޖަހައިގެންވިޔަސް ނުވަތަ ޑިޒައިންކުރުމަކުން ވިޔަސް ބެއްދިފައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ހާލަތުތަކުގައި މާބަޑު މީހުން ނުވަތަ ކިރުމައިންގެ ފަސޭހައަކަށް ޓަކައި ހެދުމުގެ މެދުން ފަޅާފައި ގޮށްއަޅިގެން ހެދުން ލައިއުޅެއެވެ. އެއީ ވަރަށް ވެސް މަދު އިސްތިސްނާ ހާލަތެކެވެ. ހަގީގަތަކީ މީއީކަމަށްވީ ހިނދު އަންހެންކުދީންގެ ޔޫނިފޯމުގެ މަތީބައި ފިރިހެނުންގެ ގަމީހާ އެއްވަށްތަރުކުރުމުގައި އޮތް ދީނީ ނުވަތަ ސަގާފީ މަސްހަލަތަކީ ފަހެ ކޮބާހެއްޔެވެ؟

ޔުނީފޯމަށް ގެނެވުނު ބަދަލުގައި ލޮލަށްކަށިލާ އަނެއްކަމަކީ އަންހެން ކުދީންގެ ޔުނިފޯމުގެ ތިރީބަޔަށް ފަޓުލޫނު ވައްދަފައި އޮތުމުންނެވެ. ޔާ ޝައިޚް! ފަޓުލޫނަކީ އާއްމުގޮތެއްގައި އަންހެނުން ބޭނުންކުރާ ހެދުމެއްނޫނެވެ. ފާޓުލޫނުލައިގެން ބެލްޓު އެޅުމަކީ އަންހެން ސިފައެއްނޫނެވެ. އަށްޑިހައިގެ އަހަރުތަކުގައި ފެޝަނަކަށް ވެގެން ބައެއް އަންހެނުން ފަޓުލުނު ތަޖުރިބާކުރިކަމުގައި ވިޔަސް އެ ފެށެނެއް މިހާރަކު ނެތެވެ. މިހާރު ގިނައިން އަންހެނުން ބޭނުންކުރަނީ އަންހެނުންގެ ހަންގަޑާ ގުޅޭފޮތިން ފަހާފައި ހުންނަ ހަރުވަޅިތަކެވެ. ހަގީގަތަކީ މީކަމަށްވީ ހިނދު އަންހެންކުދީންގެ ޔޫނިފޯމުގެ ތިރީބައި ފިރިހެނުންގެ ފަޓުލޫނާ އެއްވަށްތަރުކުރުމުގައި އޮތީ ދީނީ ނުވަތަ ސަގާފީ ކޮން މަސްހަލަތެއް ހެއްޔެވެ؟ 

މިއީ ހަމައެކަނި ޝައިޚަށް އަމާޒުކުރެވޭ ސުވާލެވެ. ސަބަބަކީ އިސްލާމީ ސަގާފަތުގެ އުސޫލަކީ ހެދުން އެޅުމުގައިވިޔަސް އަންހެނުން ފިރިހެނުންނާއި އެއްވައްތަރުނުވުންކަމުގައި ޝައިޚު ވެސް ވިދާޅުވެފައިވަތީއެވެ. ނަތީޖާ: ޔުނީފޯމަށް ގެނަސްފައިވާ ބަދަލުގައި ހަރުވާޅު ލުމާއި އިސްކާފު އެޅުން (ބުރުގާ އެޅުން)  ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެ ދެކަމުން އައުރަ ނިވައިކުރުމަށް މަގުފަހިވާތީއެވެ. އެ ދެކަން ފިޔަވައި ދެންހުރި އެއްވެސް ކަމެއްގައި ދީނީ، ގައުމީ، ސަގާފީ މަސްލަހަތެއް ނުފެނެއެވެ.ފެންނަނީތަފާތު ކުލަތަކާއި ޑިޒައިން ބަދަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ރައްޔަތުންގެ ޚަރަދު ބޮޑުމެވެ. އަދި މި ބަދަލުން ފެންނަ އެންމެ ނުރައްކާތެރިކަމަކީ އަންހެން ކުދީންގެ ޔުނީ ފޯމު ފިރިހެނުންގެ އާއްމު ހެދުންކަމުގައިވާ ގަމީހާއި ފަޓުލޫނަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދުރު މުސްތަގުބަލެއްގައި ދިވެހި ޒުވާނުންގެ ތެރެއަށް ދެ ޖިންސު އެއްވައްތަރަކަށް ހެދުންއެޅުމުގެ ސަގާފަތެއް އުފެދިގެންދިއުމެވެ. އެއީ ދީނީގޮތުން މަނާކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ.