ކުރީގެ ރައީސުންނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން ކުރިން ކުރައްވައިފައިވާ ބޭފުޅުންނަށް ދައުލަތުން ދެމުން އަންނަ ބައެއް އިނާޔަތްތައް ކުޑަކުރަން ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާ ކަން ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު އިއުލާން ކުރެއްވީ މި އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 10 ގަ އެވެ.

    ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސް ހިންގުމުގެ ހަރަދަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކޮންމެ މަހަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ 175،000ރ. ގެ ފައިސާގެ އިނާޔަތާއި އެކަމާ ގުޅޭ އެހެން ކަންކަން ވެސް ކަނޑާލައި އެ ބޭފުޅުން ދައުލަތުގެ އިތުރު މަގާމެއް އަދާކުރައްވާ ނަމަ ކުރީގެ ރައީސުންގެ އިނާޔަތް ލިބިވަޑައިނުގަންނަވާ ގޮތަށް ގާނޫނަށް ހުށަހެޅި އިސްލާހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން މިއަދު ފާސްކޮށްފި ޚަބަރު ލިބެއެވެ.

ކުރީގެ ރައީސުން ހިމެނޭނީ ސިޔާސީ މުފައްކިރުންގެ ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން އެއީ ސިޔާސީ ފަންނުވެރިންނެވެ. އެފަދަ މީހުންގެ މުހިންމުކަން ބިނާވާ އެއްކަމަކީ ސިޔާސީ ފިކުރު ބައްޓަންކުރުމަށެވެ. އަދި ކުރީގެ ރައީސުންގެ ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން އިޖުތިމާޢީ ކަންތައްތަކަށް ހެޔޮބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ. ސިޔާސީ ނިޒާމުތަކާއި އެކަމަށް ތާއީދުކުރާ މުއައްސަސާތައް ޤާއިމުކުރުމުގައި ކުރީގެ ރައީސުންގެ ދައުރުވެއެވެ. އަދި ކުރީގެ ރައީސުންނަކީ މިނިވަންކަމާއި ޑިމޮކްރަސީ ފަދަ މުޖުތަމަޢުގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ވެރިކަންކުރާ ނިޒާމުތައް ތަޙުލީލުކޮށް ވިސްނުމާއި، ގައުމުގެ މިހާރާއި ކުރިމަގާއި ބެހޭގޮތުން މުހިންމު ނަޒަރިއްޔާތުތައް ހުށަހެޅުމުގައި ޙިއްޞާކުރާ ބައެކެވެ.

ކުރީގެ ރައީސުންނަށް އޮފީހެއް ހުރުމުގެ ބޭނުންތެރިކަން:  

އެކެއް: ސިޔާސީ ފިކުރު ތަރައްޤީކުރުން: ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސްތަކަކީ ސިޔާސީ ތިއަރީތަކާއި ފިކުރީގޮތުން ސިޔާސީ އޮނިގަނޑުތައް އެކުލަވާލުމުގައި މުޖުތަމައު ޙިއްޞާކުރާ މުހިންމު އޮފީހެކެވެ.

ދޭއް: ސިޔާސީގޮތުން ހެޔޮ ބަދަލުތައް ގެނައުން: ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސްތަކުގެ މުހިންމު އެއް ބޭނުމަކީސިޔާސީގޮތުން ހެޔޮ ބަދަލުތައް ގެނައުމެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ސިޔާސީ ލީޑަރުން އިސްކޮށް ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރާނީ ގައުމު ކުރިއަށްވުރެ ރަނގަޅު ގޮތަކަށް ބަދަލު ކުރުމަށެވެ. އެގޮތުން ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސްތަކުން ކުރާ ސިޔާސީ މަސައްކަތްތަކާއި އަދި އިޖުތިމާއީ ހަރަކާތްތައް ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ޑިމޮކްރަސީއާއި މިނިވަންކަމަށް ޑިމާންޑްކުރުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ.

ތިނެއް: ސިޔާސީ މަންޒަރު ތަޙުލީލުކޮށް ދަނެގަތުން: ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީހުން ކުރާ އެއް މަސައްކަތަކީ އެވަގުތު އޮންނަ ސަރުކާރަކުން ކުރާ ރައްޔަތުންގެ ދުރު މުސްތަގުބަލާ ގުޅުން ހުންނަ ކަންތައްތައްެ އެމީހުންނަށް ލިބިފައިވާ ދާޚިލީ ތަޖުރިބާ ނުވަތަ ޢަމަލީގޮތުން ކަމެއްގައި ބައިވެރިވެގެން ދަސްވެފައިވާ ދަސްވުމެއް ނުވަތަ ޚާރިޖީ ކަމެއްގެ ތެރެއިން ލިބިފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ތަޖުރިބާއަކުންވިޔަސް ލިބިފައިވާ ހެޔޮލަފާ ފިކުރެއްގެ އަލީގައި އެކަމެއް ތަޙުލީލުކޮށް އޭގެ ގެއްލުމާއި ހަލާކުގެ ބޮޑު މަންޒަރު މީސްތަކުންނަށް ބުނެދިނުމެވެ.    

ހަތަރެއް: ނިޒާމުތަކާއި މުއައްސަސާތައް ހަރުދަނާކުރުން: ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީހުން ކުރާ އެއް މަސައްކަތަކީ އެވަގުތު އޮންނަ ސަރުކާރަކުން ކުރާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގައި ހިންގަހިނގާ އޮންނަ ސިޔާސީ މުއައްސަސާއެއްގެ އަސްލުއުސޫކުތަކަށް ބުރުއާގޮތް ވެއްޖެނަމަ އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރުމަށް ޢިލްމީގޮތުންނާއި އަމަލީގޮތުން މަސައްކަތްކުރުމެވެ.  

ފަހެއް: ގައުމިއްޔަތާއި އާއި ރައްޔަތުންގެ ބައިވެރިވުން ސިޔާސަތައް ވެއްދުން: ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީހުން ކުރާ އެއް މަސައްކަތަކީ ލިޔެކިޔުމާއި، ތަގުރީރުތަކާއި، ފަންނުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ސިޔާސީ މައްސަލަތަކަށް ރައްޔިތުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމެވެ. އަދި އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެގޮތުން ސިޔާސީ ކަންތައްތައް ނިންމުމުގައި އާންމުންގެ ޚިޔާލުތަކަށް ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.

އަލަށް ހެދި ގާނޫނުގައި ފާހަނގަ ކުރެވުނު ބައެއް ކަނތައްތައް

އެކެއް: ގާނޫނަށް ހުށަހެޅުއްވި އިސްލާހުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް އިސްލާހުގައި ވަނީ ކުރީގެ ރައީސަކު ރިޔާސީ ދެވަނަ ދައުރަކަށް އިންތިހާބުވެއްޖެ ނަމަ އަދި ދައުލަތުގެ އެ ނޫން މަގާމެއް ވެސް އަދާކުރައްވާ ނަމަ އެ މުއްދަތަށް ކުރީގެ ރައީސުންގެ އިނާޔަތް ލިބިވަޑައިނުގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ. މިއީ އާއްމުގޮތެއްގައި ކުރީގައި ރައިސުކަން ކުރައްވަފައިވާ ބޭފުޅުން ކުރައްވާ ކަންތަކެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް ގާނުނުގައި ހުރަހެއްނެތެވެ. ދާދި ފަހުން ވެސް އެފަދަ ބޭކަލަކުވަނީ މަޖިލިސަށް ކުރިމަތިލައްވައިގެން ހޮވިފައެވެ. ނަމަވެސް ދައުލަތުގެ ސިޔާސީ މަގާމަކަށް މީހަކު ރައްޔަތުންގެ ފަރާތުން ހޮވުމަކީ އެމީހަކަށް ގާނުނުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ސިޔާސީ އިނާޔަތަކުން މަހުރޫމުކުރަންޖެހޭ ކަމެއްކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެ ސިޔާސީ އިނާޔަތްތައް ލިބެނީ އެމީހަކު ހޭދަކުރި ވަގުތަށާއި ކުރި މަސައްކަތުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައިކަމަށްވާތީވއެވެ.

ކަންމިހެން އޮތުމާއެކު މިގާނޫނަށް ކުރީގެ ރައީސަކު ދައުލަތުގެ އެ ނޫން މަގާމެއް ވެސް އަދާކުރައްވާ ނަމަ އެ މުއްދަތަށް ކުރީގެ ރައީސުންގެ އިނާޔަތް ލިބިވަޑައިނުގަންނަވާނެކަމަށް އޮތުމުން ބެލެވެނީ ކުރީގެ ރައީސުންގެ ތެރެއިން ބޭކަލަކު ދައުލަތް މެދުވެރިވެގެން ކޮންމެވެސް މަގާމެއް މިވަގުތު ހުރީކަމަށެވެ.

ދޭއް: ކުރީގެ ރައީސުންނަށް އިނާޔަތް ދިނުމުގެ ގާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައި ވަނީ އެ ބޭފުޅުން މުޖުތަމައަށް ފައިދާހުރި އިޖުތިމާއީ މަސައްކަތެއް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ބޭނުންފުޅުވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ އޮފީހަކާއި މުވައްޒަފުންނާއި އެހެނިހެން ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ކޮންމެ މަހަކު 175،000ރ. އާ ހަމައަށް ދައުލަތުން ފައިސާ ހަމަޖައްސައިދޭން ވާނެ ކަމަށެވެ. މިމާއްދާއިން ފާހަނގަވަނީ ކުރީގެ ރައީސުންގެ ތެރެއިން އެ ވަގުތު އޮންނަ ސަރުކާރަކަށް ފެންނަ މީހަކަށް ދީފައި ނުފެންނަ މީހަކަށް ދިނުމުގެ އިޚުތިޔާރު ސަރުކާރަށް ލިބިގެންވާކަމަށެވެ. ސަބަބަކީ މުޖުތަމައަށް ފައިދާހުރި އިޖުތިމާއީ މަސައްކަތަކަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރަށްކަމަށްވާތީއެވެ. މި އިސްލާހުގެ ސަބަބުން ކުރީގެ ރައީސުން އަދާކުރަންޖެހޭ ސިޔާސީ މަސްއޫލިއްޔަތަށް ހުރަސް އެޅެވިދާނެކަމަށް ފެނެއެވެ.

ސިޔާސީ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ވައްތަރުތައް:

އެކެއް: ޖިސްމާނީ ފިއްތުންތައް: ޚިޔާލުތަފާތުވާ ފަރުދުން ނުވަތަ ޖަމާއަތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަނިޔާވެރިކަމާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ޖިސްމާނީގޮތުން ހަރުކަށިކަން ބޭނުންކުރުމެވެ.  މިސާލަކަށް އެއްވުންތަކުގައި ބައެއް ގައުމުގެ ސިފައިންނާއި ފުލުހުން އަމަލުކުރާ ގޮތެވެ.

ދޭއް: އަނިޔާވެރި ގާނޫނުތައް ހެދުން: ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކުގެ ނަމުގައި ވެރިކަމުގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގާނޫނުތައް ހެދުމެވެ. ދެން އެ ގާނޫނުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ޚިޔާލުތަފާތުވާ މީހުން ފިއްތުމެވެ.

ތިނެއް: ނަފްސާނީ ހަނގުރާމަ: ސިޔާސީ ވަކިވަކި ފަރުދުން ނުވަތަ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ސްމީއާ ކެމްޕޭންތަކާއި، ދޮގު މައުލޫމާތާއި، ފުރައްސާރަކުރުމެވެ.

ހަތަރެއް: ހައްގުތައް ފިއްތާލުން: ޚިޔާލުފާޅުކުރުމާއި، އެއްވެ އުޅުމާއި، އަދި އެހެނިހެން އަސާސީ މިނިވަންކަން ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުތައް ހަނިކޮށްލުމެވެ.

ފަހެއް: މުއައްސަސާތަކުގެ ބާރުގެ މައްޗަށް ވެރިވުން: ބާރުތައް އަމިއްލަ ކުރުމާއި މަޝްވަރާގެ އުސޫލަށް (ޝޫރާއަށް) ފަރުވާކުޑަކުރުމެވެ.

އާދެ! ކުރީގެ ރައީސުންގެ ޚަރަދު ބަރަދުބަރަދު ކުޑަކުރުމަކުން އެ މީހުންނަށް ހުރި އެއްވެސް ގެއްލުމެއްނެތެވެ. އޭގެ ހުރިހާ ގެއްލުމެއްވެސް އޮތީ ރައްޔަތުންނަށެވެ. މިދަފަ ސިޔާސީ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ސަބަބުންދިވެހީންގެ ސިޔަސީ ހޭލުންތެރިކަމާއި ސިޔާސީ ބައިވެރިވުން ހަނިވެގެން ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ. އަދި މުޖުތަމަޢު އިންސާފުން މަޙްރޫމުވެ، އަނިޔާވެރިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެގެން ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ.އަދި މީހުންގެ ހައްގުތައް ނިގުޅައިގަނެވި، ނިކަމެތިވެ، އަޅުވެތިވުމަށް މަގުފަހި ވެގެން ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ.

ނަތީޖާއަކަށްވާނީ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުން ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އެގޮތުން ރައްޔިތުންނަށް ބިރުވެރިކަމާއި ހާސްކަމާއި އަމާންކަން ނެތް މާހައުލެއް އުފެދެއެވެ.

ހައްލު: އަނިޔާވެރިކަމަކީ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރެއިން ފާފައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ދުނިޔޭގައިވެސް އަދި އާޚިރަތުގައިވެސް އަނިޔާވެރިޔާއަށް އޭގެ ނުބައި ނަތީޖާތަކެއް ކުރިމަތިވާނެކަން ގަބޫލުކޮށްގެން ދައުލަތް ހިންގުމެވެ.

އިލްތިމާސް:

ހ- ކުރީގެރައީސުންގެ ޚަރަދުގައި ހިމެނެނީ އެމީހުންގެ ޒާތީ ފައިދާއަށްވުރެ ގައުމީ މަސްލަހަތުކަމަށްވާތީވެ، އެ ޚަރަދުތައް ކަނޑާލަން މަޖިލީހުން މިހާރު ފާސްކުރި ގާނޫނައް ކަޅިއެއް އެއްލައިލުމަށް ފަހު އޭގައި ވާ އަނިޔާވެރިކަމުގެ މާއްދާތައް އަލުން އިސްލާހުކުރުމަށެވެ.  

     ށ- ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސް ހިންގުމުގެ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅައި އޭގެތެރެއަށް ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޚަރަދުކުރާ ބައެއް އުސޫލުތައް ވައްދައިގެން މިހާރަށްވުރެ ރަނގަޅަށް ދެފުށް ފެންނަގޮތަކަށް އެ އޮފީސްތައް ހިންގޭނެ ނިޒާމު ގާނޫނަކުން ހަމަޖެއްސުމެވެ.

     ނ- ކުރީގެ ރައީސުންގެ އޮފީސްތަކުން މުޖުތަމައަށް ލިބެންޖެހޭ ޚިދުމަތް ކަނޑައަޅައި ގަނޫނަށް އެކަންތައް ވެއްދުމެވެ. އޭގެ މިސާލެއް މި މަޒުމޫނުގައި “ ކުރީގެ ރައީސުންނަށް އޮފީހެއް ހުރުމުގެ ބޭނުންތެރިކަމުގެ“ ސުރުޚީން ބައްލަވާށެވެ.