ދުބާއީ (އަދި ޔުނައިޓެޑް އެރެބް އެމިރޭޓްސް، ޔޫ.އޭ.އީ) ގައި ހިންދޫ އާއި އެހެން ދީންތަކުގެ ފައްޅިތައް އެޅުމުގެ ހުއްދަ ދީ، އެކަން ކުރުމަށް މެދުވެރިވި މައިގަނޑު ސަބަބުތައް ތާރީޚީ، އިގުތިސާދީ އަދި ސިޔާސީ މަސްދަރުތަކުން ސާފުކޮށްދެ އެވެ.
މިގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ:
ފައްޅި އަޅަން ޖެހުނު އެއްމެބޮޑު އެއްސަބަކީ، ހިންދޫން ގިނަވެ އެމީހުންގެ ހައްގު ގެއްލި، އަޅުކަން ކުރެވޭނެ ތަން ބިނާ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބައިނަލް އަގުވާމީ ގޮތުންނާއި، އިޒްރޭލާއި، އެމެރިކާ، އަދި އިންޑިއާ ސަރުކާރުގެ ޕްރަޝަރު ބޮޑުވެގެނެވެ.
މި ފައްޅި އަޅަން ޖެހުނު ސަބަބަކީ ސީދާ ރަށްވެހިކަމެއް (Citizenship) ދީގެން އައި ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ދިގު މުއްދަތުގެ ރެސިޑެންސީ ވިސާ، ވިޔަފާރި، އަދި ރިއަލް އެސްޓޭޓް (ގެދޮރު ގަތުން) ފަދަ އިގުތިސާދީ ސަބަބުތަކާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.
މިކަމުގެ ތަފުސީލު މަސްދަރުތަކުގެ އަލީގައި ތިރީގައި ބަޔާންކުރެވިފައި އެވަނީ އެވެ:
- ރަށްވެހިކަން (Citizenship) ނޫންކަން:
ޔޫ.އޭ.އީ އަކީ އާންމުކޮށް ބޭރު މީހުންނަށް ރަށްވެހިކަން (ޕާސްޕޯޓު) ދޭ ގައުމެއް ނޫނެވެ. ދުބާއީގައި އުޅޭ އިންޑިއާ މީހުންގެ %99 އަކީ ޔޫ.އޭ.އީގެ ރައްޔިތުންނެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، މި ނިންމުމަކީ ރަށްވެހިކަން ލިބިފައިވާ ބަޔަކަށް ދެވުނު ހައްގެއް ނޫނެވެ. - ގޯލްޑަން ވިސާ އަދި ދިގު މުއްދަތުގެ ރެސިޑެންސީގެ ދައުރު:
ފަހަކަށް އައިސް ޔޫ.އޭ.އީ އިން ތައާރަފުކުރި ”ގޯލްޑަން ވިސާ“ (10 އަހަރުގެ ވިސާ) އަދި ”ގްރީން ވިސާ“ ގެ ބޮޑު އިންސައްތައެއް ހޯދާފައިވަނީ އިންޑިއާގެ ޑޮކްޓަރުން، އިންޖިނިއަރުން، ވިޔަފާރިވެރިން އަދި ފަންނާނުންނެވެ. މިފަދަ ފަރާތްތަކަކީ ވަގުތީ ގޮތުން އުޅޭ ބައެއްގެ ބަދަލުގައި، މުޅި އުމުރަށް އެ ގައުމުގައި އާއިލާއާ އެކު ދިރިއުޅެން ގަސްދުކުރާ މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ މީހުން ދުބާއީގައި ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެމީހުންގެ ދީނީ އަދި އިޖުތިމާއީ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދޭން ޖެހުނެވެ. - ރިއަލް އެސްޓޭޓް (ވިލާ، އެޕާޓްމަންޓް ގަތުން) އަދި ވިޔަފާރި ވިސާ:
ދުބާއީގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު:
އެންމެބޮޑު އިންވެސްޓަރުން: ދުބާއީގެ ރިއަލް އެސްޓޭޓް މާކެޓުން (ވިލާ، ކޮންޑަމީނިއަމް އަދި ލަގްޒަރީ އެޕާޓްމަންޓްތައް) އެންމެ ގިނައިން ގަންނަ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ލިސްޓުގެ އެއްވަނަ ނުވަތަ ދެވަނައިގައި އަބަދުވެސް އޮންނަނީ އިންޑިއާގެ ރައްޔިތުންނެވެ.
ވިޔަފާރިވެރިން: ދުބާއީގެ ބޮޑެތި ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކާއި، ރީޓެއިލް އަދި ރަން ވިޔަފާރި (Gold Souk) ފަދަ ދާއިރާތަކުގެ ބޮޑު ބައެއް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ޒަމާނުއްސުރެ ދުބާއީގައި އުޅޭ ހިންދޫ ވިޔަފާރިވެރިންނެވެ.
ދުބާއީގެ ވިސްނުމަކީ، އެ ގައުމުގައި ބިލިއަން ޑޮލަރު އިންވެސްޓްކޮށް، ބޮޑެތި ގެދޮރު ގަނެގެން ދިރިއުޅޭ މުއްދަތު ދިގު މުއްދަތަކަށް ދަމަހައްޓަން ބޭނުންނަމަ، އެމީހުންނަށް އަމިއްލަ ”ވަޒަން“ ފަދަ އިހުސާސެއް ކޮށްދިނުމެވެ.
ޚުލާސާ:
🟥ފައްޅި އަޅަން މަގުފަހިވީ މުޅިއަކުން ރަށްވެހިކަމަކުން ނޫނެވެ. އެއީ:
ގޯލްޑަން ވިސާ އާއި ވިޔަފާރި ވިސާ މެދުވެރިކޮށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ވަޒަންވެރިވެފައިވާ މީހުން ގިނަވުން،
ދުބާއީން ގެދޮރާއި ވިލާ ގަނެ، ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ކުރާ މައިގަނޑު ގައުމަކަށް އިންޑިއާ ވުން،
އަދި ދުބާއީގެ އިގުތިސާދު ހިންގުމުގައި އެކި ފަންތީގެ (އާދައިގެ މަސައްކަތު މީހުން ފެށިގެން ބިލިއަނަރުންނާ ހަމައަށް) އިންޑިއާ މީހުންގެ ހިއްސާ ބޮޑުވުމެވެ.
ނިންމުން:
ރަސްމާލެ ޕްރެޖްކްޓް މަޝްރޫޢު ނިމި މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި، ދުބާއިން އަޅާފައިވާ، ފަރުގެ ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭނެ ކަމީ ޝައްކެތް ހުރިކަމެއްނޫނެވެ. އެއްބައެއްގެ ވިސްނުމަކީ ޑޮލަރާއި، މާއްދީ އަތެވެ. މި މަގްސަދުވެސް ރަސްމާލެ ޕްރެޖެކްޓުން ހާސިލުވާނެއެވެ! އަނެއް ބައެއްގެ ވިސްނުމަކީ ރާއްޖެ އަކީ އިމަރެޓްސް ފަދައިން ސެކިއުލާ ގައުމަކަށް ވިޔަނުދިނުންމެވެ.
އެހެނީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނު ބުނާގޮތުން ދިވެހި ގައުމިއްޔަތުގެ އެންމެ މުހިއްމީ އެއްބާރަކީ ނުވަތަ ރުކުނަކީ އިސްލާމް ދީނެވެ. އިސްލާމުން ނޫން ބަޔަކު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަޒަންވެރިވާ މާދަމާ ދިވެހިރާއްޖެބއަކީ މަލްޓިކަލްޗާރަލް، މަލްޓި ރިލިޖަސް ގައުމަކަށް ބަދަލުވާން ބޭނުން ނުވާ ކަމެވެ. ރައްޔަތުން ބޭނުންނުވާ ކަމެއް ރައްޔަތުންނަށް 5 އަހަރު ދުވަހަށް ދައުލަތް މެނޭޖްކޮށްކުމަށް ޙަވާލުކުރެވޭ ރައްޔަތުން ޚާދިމަށް ކިބިދެވިފާ ނުވާތީއެވެ. އަދި ދުވަހެއްގެ ކޮޅުންވެސް ދަވޒައަނިސް މަދަދުގާރު ބައްބާރާއި އޭނާގެ ޔަހޫ އިންވެސްޓަރުން މިގައުމުގެ އިސްލާމް ދީނާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވރާއްޖޭގައި ވސެކަންޑް ކުލާސް ސިޓޒަންޓިންންށް ވެގެން އުޅެން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ .
އިމަރެޓްސް ގެ މިއަދުގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު އެތަނުގެ ނަސްލުގެ މީހުންނަކީ އެންމެ 18% އެވެ. ވެރިކަން ކުރުމުގައިވެސް ވިޔަފާރިއާއި ވެސް އޮރިޖިނަލް ރައްޓެހިންގެ ބަހެއް މިހާރަކު ނެތެވެ.
- މި ލިޔުމަކީ މުޙައްމަދު ޢަލީ ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެއްގެ އަސްލަށް ބިނާކޮށް ލިޔެވިފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. ـ
![]()
