ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޒަމާނީ ޑިމޮކްރެސީ ތައާރުޕުވުމާގުޅިގެން ސިޔާސީ އެކުވެރިންނާ ދުޝްމަނުން ވަކިކުރުން ވަރަށް އުދަނގޫ ކަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. އޭގެ ކުރިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮންނަނީ ހަމައެކަނި ނަމޫނާ ޑިމޮކްރެސީއެކެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ސިޔާސީ ގޮތުން މީހަކު ދުޝްމިނުވެއްޖެކަން އެނގޭ ހިސާބުން އެމީހަކު މުރުތައްދު ވުމަށްވުރެންވެސް ބޮޑު ކުށްވެރިވާނެއެވެ. ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައިވެސް އެކަން އެގޮތަށް އޮންނަނީ ކަނޑައަޅާފައި ކަމަށް ވެއެވެ. ސަރުކާރާ ދެކޮޅު ވިސްނުމެއް ނުގެންގުޅެވޭނެއެވެ.
ޑިމޮކްރެސީގައި ދިމާކުރުން އޮންނަން ޖެހޭނެކަމަށް ލިއެފާއޮވއެވެ. އެއީ ޑީމޮކްރެސީގެ މަތިވެރި އަސާސެކެވެ. އަޅުގަނޑުމްންނަށް އާކަމަކަށް ވެގެން މި އުޅެނީ އިއްޔެ ކަމުނުދާތީ ހަޑިހުތުރުބަހުން ދުލުކޮޅަށް އައި ކޮންމެ އެއްޗެއް ގޮވުމަށްފަހު ދުވަސްކޮޅަކުން އެއީ އެންމެ ރަނގަޅު މީހާކަން ރައްޔިތުންނަށް ސާބިތުކޮށްދިނުމުގައި ޕޯޑިއަމްތަކުން ކުރީ ސަފު ފުރާލުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންވެސް ސިޔާސީ ބޫޓަކަށް އަރައިފިނަމަ އެކަން ގަބޫލުކުރަން ވަރަށް ފަސޭހަ ވާނެއެވެ. ޑިމޮކްރެސީގައި ކަންތައް ހިނގާމަގަކީ އެއީ ކަން އޭރުން ފެންނަން އޮންނާނެއެވެ. ޑިމޮކްރެސީ ހަރުދަނާ ވަމުން ދިޔަވަރަކަށް އެ ބާވަތުގެ ކަލަގޮވުންތަކާއި ނެތި މޮށުންތަކަށް ރައްޔިތުވެސް ހޭނެމުންދާނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑެތި ޑިމޮކްރެސީތަކުންވެސް އަތުން ބާރު ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ބެލެވުނު ކޮންވެ ވަގުތެއްގައި އެންމެ ކައިރިއަށް ގެންއްސާއޮތީ އޭގެ ކުރީދުވަހުގެ ދުޝްމިނާއެވެ.
މާޒީގެ ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ނިކަން ބަލާލަމާހެއްޔެވެ.
އެމެރިކާއާއި ޗައިނާއަކީ މާޒީގެ ތާރީޚުގައިވެސް ބޮޑުވެގެންވީ 2 ދުޝަމަނުންނެވެ. ޗައިނާގެ މުސްތަގްބަލް ހަލާކުކޮށްލުމަށްޓަކައި ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރުވެސް އެމެރިކާއިން ގެންދަނީ ޖަޕާން ބޭނުންކުރަމުންނެވެ. މި ދުޝްމަނީ ކަމުގެ ތެރޭގައި އުޅެނިކޮށް ފިނިހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ރަޝިޔާ ބައިކޮށްލުމަށްޓަކައި އެމެރިކާގެ މަކަރުވެރި ދުލި ބަދަލުކޮށްލައި ޗައިނާއަށް އެންމެ ހެޔޮ އެދޭ ގައުމުކަމުގައިވެއްޖެއެވެ. ރަޝިޔާ ބައިކޮށްލައި ނިމުމުން އެމެރިކާގެ އަސްލަށް ރުޖޫއު ވުމަށްފަހު ކަންތައް ހިނގަމުންދާގޮތް އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި ހާމަވެގެން އެ ދަނީއެވެ. ނާޒީ ޖަރުމަނާއި ސޯވިއެޓް ޔުނިއަން ގުޅިގެން 1939 ގައި އިރުމަތީ ޔޫރަޕް ބައިކޮށްލާފައި ވަނިކޮށް 2 ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރާ ޖެހެންދެންވެސް އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ބޮޑުވަޒީރު ވިންސްޓަން ޗަރޗިލްއާއި ރަޝިޔާގެ ރައީސް ޖޯސެފް ސްޓާރލިންއަށް ވުރެން ދުޝްމަނީ ބޮޑު ލީޑަރުން ފަހުގެ ތާރީޚުގައި ނުފެންނާނެއެވެ. އެކަމަކު ދެ ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގާ އިނގިރޭސި ވިލާތުން ޖަރުމަން ބަލިކުރަންބޭނުންވި ވަގުތަ ރަޝިޔާގެ ރައީސް ޖޯސެފް ސްޓަރލިން އަށްވުރެން ގާތް ރަޙްމަތްތެރިއަކު އިނގިރޭސި ވިލާތަށް ނުލިބުނެވެ. ޖަރުމަނު ބަލިކޮށް ދެ ބައި ކޮށްލެވުމުން މިއަދު ރަޝިޔާއާއި އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ގުޅުން އިތުރަށް ކިޔާދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.
މޮންގޯލުންނާއި ފަރަންސޭސީން އެތައް ހަނގުރާމައެއްކޮށް އެތައް ޒަމާނަކަށް ދުޝްމަނީ ދިގުދެމިގެން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު މެދުއިރުމަތީގެ އިސްލާމީ ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާން ޖެހުނު ވަގުތު އެވަރުގެ ގާތް ރަހްމަތްތެރިންނެއް ދުނިގައިވެސް ނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފަރަންސޭސި ވިލާތަށް ހަނގުރާމަ ކާމިޔާބު ވުމުން މޮންގޯލުންނަށް ލިބުނީ ހުސްކޮށްފާހުރި ތެޔޮ ހަމެކެވެ.
ގައުމުތަކުގެ ތަރައްގީއަކީވެސް ބައެއް އެހެން ގައުމުތަކުން ބަލައިގަންނަން ބޭނުންވާ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. އިނގިރޭސި ވިލާތާއި ފަރަންސޭސި ވިލާތާއި ޑަޗުންނަކީ އެފްރިކާއާއި އޭޝިއާގެ ގައުމުތައް އިސްތިއުމާރު ކުރުމުގައި އެއްގައުމު އަނެއް ގައުމަށް ދުޝްމަނީ ހައްދުފަހަނަޅާ ދިޔަ ގައުމުތަކެކެވެ. އެކަމަކު އަވަށްޓެރި ސްޕޭންގެ ތަރައްގީ ދެކޭން ތިބޭކަށް ހިތްހަމައެއް ނުޖެހުނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެ 3 ގައުމު ގުޅިގެން ސްޕޭން އިނދަޖައްސާލީއެވެ.
މިއީ މާޒީގެ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެކެކެވެ. މިހާރުވެސް އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ގުޅުން ގާއިމް ކުރާތަން ފެންނަނީ ފަނާކުރުމުގެ ބޭނުގައެވެ. ވަރަށް ހަނި ދާއިރާއެއްގައިމެނުވީ ސުލްހަ މަސަލަސް ކަން އިސްކުރުމަކީ މިހާރަކަށް އައިސް ފެންނަ މަންޒަރެކޭ ނުބުނެވޭނެއެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލު ކުރާގޮތުގައި ދިވެހި ގައުމުގެ ހުންގާނުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް ދުނިޔޭގެ ތާރީޚްގައި ކަންތައް ހިނގާފައިވާގޮތާއި އަދި ހިނގަމުންދާގޮތް މާރަނގަޅަށްވެސް އެނގި ވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ލިއުމުގެ މަގްސަދަކީ ހަނދާންކޮށްދިނުމެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގައުމެވެ. ރަޙްމަތްތެރިކަމުގެ ކުލަ ހެދުމުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ތައްޔާރަށް ބަޔަކު ތިއްބަސް އަޅުގަނޑުމެން ފާރަވެރިވާންޖެހޭނެއެވެ.
ދަރަނިވެރި ވުމަކީ އެންމެ ދަށުދަރަޖައިގެ އަޅުވެތިކަން ކަމުގައި އިގްތިސާދީ އަދި ސިޔާސީ ތަޖްރިބާ ކާރުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން ގެންދާއިރު އަޚުގަނޑުމެންގެ ގައުމުގެ ދަރަނި ބޮޑުވަމުން ދިއުމަކީ ހަމަގައިމުވެސް ދިވެހި ރައްޔިތުން ކަންބޮޑުވާންޖެހޭނެކަމެކެވެ. ދެން މަޖިލީހަށް ހުށައެޅޭނީ އަރަނި ބަޖެޓެކޭ ސަރުކާރުން ބުނަމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ. ދަރަނިވެރިވެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދު ބޮއްސުންލައިގެންދާއިރު ވެރިކަމުގައިތިބި އެއްވެސް މީހަކު ނުފެންނާނެއެވެ. ނީލަމުގައި ވިއްކާލާނީ ގައުމުގެ ނިކަމެތި ރައްޔިތުން އަބުރާ އިއްޒަތާ އަދި ކަރާމަތެވެ.
![]()
